Bugünkü yazı konumuz İsrail sporundaki ezeli rekabetler… Akla ilk gelenler elbette Tel Aviv’in klasik Maccabi-Hapoel çekişmesi ya da Kudüs’ün ideolojik fay hattı Beitar-Hapoel derbisi oluyor. Ancak bizim merceğimize takılan hikaye bambaşka.
Sınırların Ötesindeki Gerilim (Beitar Jerusalem vs. Bnei Sakhnin)
Şehir derbilerini unutun, çünkü bu rekabet bu bir lig maçından çok daha fazlası…
İsrail Süper Ligi’nin en aşırı sağcı Yahudi kulübü Beitar ile ligin en başarılı Arap takımı Bnei Sakhnin arasındaki maçlar. Saha içinden çok tribünlerdeki bayraklar, deplasman yasakları, politik gerginlik ve iki farklı kimliğin 90 dakikalık savaşı!
Deplasman Yasağı
Rekabet o kadar şiddetli boyutlara ulaştı ki; güvenlik güçleri bir dönem deplasman taraftarlarını şehre sokmadan önce stadyumdan kilometrelerce uzaklıktaki ormanlık alanlarda topluyor, otobüsleri polis helikopterleri ve konvoylar eşliğinde stada sevk ediyordu.
Maçlarında İsrail ve Filistin bayraklarının açılması, siyasi tezahüratlar ve taraftar çatışmaları nedeniyle yüksek riskli kategoriye alınır (milli maç havasında).
2016 yılında iki kulüp yönetimi ve lig idaresi radikal bir karar alarak bu maçlarda deplasman taraftarı yasağı uyguladı. Yıllarca Beitar taraftarı Doha’ya, Sakhnin taraftarı ise Kudüs’teki Teddy Stadyumu’na gidemedi!.
Dini ve Etnik Gerilim demenin hafif kaçacağı, İsrail sporunun en patlamaya hazır rekabetidir!.
Likud Partisinin Kalesi ve Handala Figurleri
Beitar: Tarihsel olarak sağcı Likud partisinin kalesi kabul edilen, taraftar kitlesi (La Familia grubu önderliğinde) aşırı sağ ve milliyetçi Yahudi kimliğiyle bilinen bir kulüp.
Beitar adını bir siyonist gençlik oluşumu olan Betar’dan, o da Romalılara karşı ayakta kalan son yahudi kalesi olan Betar kalesi’nden alıyor.
Aşırı sağcılığıyla bilinen Beitar Jerusalem, İsrail futbol liginde arap futbolcu oynatmamış tek kulüptür.
Meraklısı; Netflix’te de yer alan “Forever Pure” belgeselini izlesin.
Bnei Sakhnin: İsrail Süper Ligi’nde mücadele eden ve kupa kazanan ilk/en başarılı Arap-İsrail kulübü. Tribünlerinde Filistin sembolleri ve Handala figürleri taşınır.
** Handala (Hamsala), Filistinli karikatürist Naji al-Ali (Naci el-Ali) tarafından 1969 yılında yaratılan ve Filistin direnişinin, mültecilerin ile direniş kimliğinin en ikonik sembolü haline gelen karikatür figürüdür.
2004 yılında İsrail Devlet Kupası’nı (State Cup) kazanması, İsrail futbol tarihinin en büyük sürprizlerinden biri olmanın ötesinde Arap toplumu için tarihi bir dönüm noktasıydı. Ramat Gan Stadyumu’nda oynanan finalde Hapoel Haifa’yı 4-1 mağlup ederek kupaya uzanmışlardı.
190 Km Mesafede Sosyolojik Fay Hattı
Düşünün ki iki şehir arasında 180-190 km, ciddi bir coğrafi mesafe var (Beitar merkez/güneyde Kudüs’te, Bnei Sakhnin ise kuzeydeki Celile bölgesinde yer alır).
Rekabetin bir “derbi” olarak adlandırılmasının sebebi şehir yakınlığı değil, tamamen politik ve sosyolojik fay hatlarıdır.
Katar Finansmanı ve “Doha Stadyumu”
Bnei Sakhnin’in ev sahipliği yaptığı stadyumun adı Doha Stadyumu’dur. Bunun nedeni stadyumun ve kulüp altyapısının ciddi bir kısmının Katar Devleti tarafından finanse edilmiş olmasıdır.
İsrail ligindeki bir takımın Katar fonlarıyla stadyum yapması ve burada Beitar’ı ağırlaması siyasi gerilimi her maçta tırmandırır.
Yani Tel Aviv derbilerini ve Kudüs’ün şehir içi hesaplaşmalarını bir kenara bıraktığımızda İsrail futbolunun asıl fay hattı belirir: Teddy ile Doha Stadyumu arasındaki 180 kilometrelik hatta düdük çaldığında taktik tahtası susar, skor panosundan ziyade kimlikler oylanır ve iki ayrı dünya tek bir sahada yüzleşir!.
