Ekiden kültürü, Japonya’ya özgü bir uzun mesafe koşu geleneği ve takım felsefesidir. Sadece bir yarış değil; okul sistemi, spor anlayışı ve hatta iş kültürüyle iç içe geçmiş bir kavramdır.
Resmi anlamda ilk üniversite ekiden yarışı, Tokyo–Kobe arasında düzenlendi ve sene 1917, ama “ekiden” kavramı aslında çok daha eski: Japonya’da Edo dönemi (1603–1868) boyunca posta taşıma sistemi ve “istasyon koşuları” olarak uygulanıyordu.
Uzun mesafe bayrak yarış, takımlar genelde 5–10 koşucudan oluşur. Her sporcu 5–23 km arası koşar, bayrak yerine “tasuki” denilen omuzdan çapraz takılan kurdele devredilir.
Hem bireysel dayanıklılık hem de takım sorumluluğu esastır.
Lise ve üniversitelerde “ekiden” en prestijli atletizm olayıdır. Hele de bir üniversitenin itibarı, ekiden derecesiyle ölçülür!..
** Özellikle:
Hakone Ekiden (Tokyo–Hakone, 217 km), ulusal TV’de saatlerce canlı yayınlanır.
Fedakarlık, disiplin, takımı utandırmama, son güce kadar koşma gibi tarihi Japon değerlerini yansıtır.
“Tasuki’yi düşürmemek” görevi yarım bırakmamak demektir!..
Büyük Japon şirketlerinin (Toyota, Asahi, Honda) profesyonel ekiden takımları vardır ve sporcular şirket çalışanı olarak görünür.
Karşılığında iş garantisi ve uzun yıllar koşma imkanı verilir. Bu yapı Japonya’yı maratoncu üretim merkezi yapmıştır.
Aerobik kapasite, mental dayanıklılık, uzun mesafe temposu, takım disiplini en onemli olmazsa olmazları iken, zayif halkalar da; sprint hızı ve modern interval & güç çalışmasıdır.
Onun içindir ki Japonya’dan Olimpiyat kazanan efsane maratoncular çıkar, 4×100 gibi çok zor bir yarışta olimpiyat podyumu yaparlar ama sprtin yarışları başta, atıcılık ve atlama sporlarında varlık gösteremezler!..
