Geçen gün kaleme aldığımız WTA Defending Ranking (Sıralama-Puan Koruma) yazımız oldukça ilgi görmüştü. O yazının sonunda da kısaca değindiğimiz WTA Protected Ranking (Korunmuş Sıralama) sistemini daha sonra ayrıntılı olarak ele alacağımızı söylemiştik.
Ve işte şimdi o konuya yakından bakma zamanı.
Profesyonel teniste uzun süreli sakatlıklar, hamilelik veya doğurganlık tedavileri, oyuncuların aylarca kortlardan uzak kalmasına neden olabiliyor. Peki böyle bir durumda bir tenisçi tüm sıralamasını kaybedip kariyerine en baştan mı başlamak zorunda?
Neyse ki WTA’nın bu durumlar için geliştirdiği Protected Ranking (Korunmuş Sıralama) sistemi tam da bu noktada devreye giriyor.
WTA Protected Ranking Nedir?
Protected Ranking, uzun süreli sakatlık, annelik veya WTA tarafından kabul edilen doğurganlık tedavileri nedeniyle tenis oynayamayan profesyonel kadın tenisçilerin, dönüşlerinde eski sıralamalarını kullanarak belirli turnuvaların ana tablolarına doğrudan katılmalarını sağlayan özel bir uygulamadır.
Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta ise şudur: Korunmuş sıralama, oyuncunun gerçek dünya sıralamasını korumaz. Sadece turnuvalara giriş hakkı sağlayan özel bir sıralama olarak kullanılır.
Sistem Nasıl Çalışıyor?
Sıralama Donduruluyor
Oyuncunun sakatlanmadan, doğum iznine ayrılmadan veya tedavi sürecine başlamadan önceki sıralaması esas alınır ve bu sıralama “Special Ranking (Özel Sıralama)” olarak korunur.
Belirli Sayıda Turnuvada Kullanılabiliyor
Korunmuş sıralama sınırsız bir hak değildir. Oyuncular, ara verme sürelerine bağlı olarak bu hakkı genellikle bir yıl içerisinde 8 ila 12 turnuvada kullanabilirler.
Ayrıca bazı turnuvalarda özel kullanım sınırları bulunur. Örneğin Grand Slam organizasyonlarında Protected Ranking ile katılım hakkı en fazla iki kez kullanılabilir.
Doğurganlık Tedavileri İçin Ayrı Düzenleme
WTA’nın son yıllarda yaptığı en önemli yeniliklerden biri de doğurganlık koruma uygulamaları oldu.
Yumurta veya embriyo dondurma gibi tıbbi işlemler nedeniyle en az 10 hafta kortlardan uzak kalan ve ilk 750 içerisinde bulunan oyuncular, işlem öncesindeki 12 haftalık ortalama sıralamalarına göre verilen Special Entry Ranking (SER – Özel Giriş Sıralaması) ile üç turnuvaya katılabiliyor.
Ancak bu hak, klasik Protected Ranking uygulamasından farklıdır ve Grand Slam ile WTA 1000 turnuvalarında geçerli değildir.
Protected Ranking Nasıl Hesaplanır?
Korunmuş sıralama, oyuncunun kortlardan ayrıldığı tarihteki dünya sıralaması esas alınarak belirlenir.
** Ancak bu sıralama;
Dünya sıralaması değildir.
Puan değildir.
Oyuncunun puanlarını korumaz.
Sadece turnuvalara giriş hakkı sağlar.
Örneğin bir oyuncu sakatlığı nedeniyle dünya sıralamasında 420. sıraya kadar gerilemiş olabilir. Ancak Protected Ranking’i 38 ise, uygun turnuvalara 38 numaraymış gibi başvurabilir.
Kimler Yararlanabilir?
** Protected Ranking uygulaması genel olarak şu durumlarda kullanılabilir:
Uzun süreli sakatlıklar
Ciddi sağlık problemleri
Hamilelik ve doğum sonrası dönüş
WTA tarafından onaylanan aile planlaması ve doğurganlık tedavileri
Son yıllarda WTA, kadın sporcuların kariyerlerini desteklemek amacıyla bu kapsamı önemli ölçüde genişletmiştir.
** Mesela bugüne dek kullanan raketler içindeki en ünlülerinden bazıları;
Serena Williams – 2017’de anne olduktan sonra 2018 sezonuna Protected Ranking ile döndü. Bu dönüş, WTA’nın annelik sonrası sıralama kurallarını geliştirmesinde önemli rol oynadı.
Victoria Azarenka – Annelik dönüşünde Protected Ranking kullandı ve daha sonra oyuncu konseyi üyesi olarak kuralların geliştirilmesi için de girişimlerde bulundu.
Naomi Osaka – 2023 yılında doğum yaptıktan sonra WTA’nın annelik kapsamında sunduğu Protected Ranking haklarından yararlanarak tura geri döndü.
Belinda Bencic – 2024 yılında anne olduktan sonra Protected Ranking ile WTA Tour’a dönüş yaptı ve kısa sürede yeniden üst seviyeye yükseldi.
Sloane Stephens – Sakatlık nedeniyle geçmişte Protected Ranking kullandı. Ayrıca yumurta dondurma (fertilite koruma) sürecini kamuoyuyla paylaşarak, 2025’te yürürlüğe giren yeni Special Entry Ranking (SER) düzenlemesinin hazırlanmasına destek veren isimlerden biri oldu
Protected Ranking Oyuncuya Ne Kazandırır?
En büyük avantajı, oyuncunun sıralaması düşmüş olsa bile üst düzey turnuvaların ana tablolarına doğrudan katılabilmesidir.
** Aksi halde oyuncu;
Eleme oynamak zorunda kalabilir,
Wild Card bekleyebilir,
Hatta turnuvaya kabul edilmeyebilir.
Korunmuş sıralama ise bu dezavantajların önemli ölçüde önüne geçer ve oyuncunun kariyerine yeniden üst seviyeden başlamasını kolaylaştırır.
En Çok Karıştırılan Konular
Protected Ranking puan kazandırır mı?
Kesinlikle hayır!
Protected Ranking;
Oyuncuya puan kazandırmaz.
Eski puanlarını geri getirmez.
Dünya sıralamasını yükseltmez.
Oyuncunun yeniden yükselmesi için maç kazanıp yeni puanlar toplaması gerekir.
Protected Ranking ile seri başı olunabilir mi?
Buna da cevap Hayır!
Bu da tenis dünyasında en sık yanlış bilinen konulardan biridir.
Protected Ranking yalnızca turnuvaya giriş hakkı sağlar. Turnuvadaki seri başları ise tamamen güncel WTA sıralamasına göre belirlenir.
Yani eski dünya 5 numarası olsanız bile, Protected Ranking ile döndüğünüzde otomatik olarak 5 numaralı seri başı olamazsınız.
Bilinmeyenler ve Yanlış Bilinenler
1. Protected Ranking puan değildir.
Sadece turnuvalara giriş amacıyla kullanılır.
2. Dünya sıralamasını korumaz.
Oyuncunun gerçek sıralaması oynamadığı sürece düşmeye devam eder.
3. Wild Card ile aynı şey değildir.
Wild Card organizatörün davetidir. Protected Ranking ise WTA kuralları kapsamında tanınan resmi bir haktır.
4. Her turnuvada kullanılamaz.
Belirli kullanım limitleri ve süre kısıtlamaları vardır.
5. Grand Slam dönüşlerinde büyük avantaj sağlar.
Özellikle uzun süre sakat kalan üst düzey oyuncular için kariyer kurtarıcı bir uygulamadır.
6. Seri başı avantajı sağlamaz.
Sadece ana tabloya giriş hakkı verir.
7. WTA sistemi sürekli geliştiriyor.
Hamilelik, doğum ve doğurganlık tedavilerine yönelik son düzenlemeler, kadın sporcuların kariyerlerini daha sürdürülebilir hale getirmeyi amaçlıyor.
Sonuç olarak;
Protected Ranking, profesyonel kadın tenisinde oyuncuların uzun süreli zorunlu aralardan sonra kariyerlerine adil şartlarda dönebilmelerini sağlayan önemli bir güvence mekanizmasıdır.
Ancak unutulmaması gereken en önemli nokta şudur: Bu sistem oyuncunun puanlarını veya dünya sıralamasını korumaz. Sağladığı tek avantaj, belirli turnuvaların ana tablolarına eski sıralamasıyla giriş yapabilmesidir!.
