Ülkelerin yerel kupa tarihleri sürprizlerle dolu onlarca hikaye barındırır. Özellikle tek maçlı sistemin de etkisiyle, alt ligden yani piramidin 2. liginden gelip şampiyon olan takımlar gördük defalarca…
Ama ya 3. veya 4. lig? İşte işin o noktası, futbolun fabrika ayarlarına meydan okuduğu, matematiğin ve bütçelerin un ufak olduğu gerçek “peri masalları” bölgesidir.
Dünya futbolunda piramidin bu derinliklerinden (3. veya 4. lig seviyesinden) gelip ulusal kupayı havaya kaldırmayı başaran o olağanüstü istisnalar, tarihin en nadir sayfalarında yer alır ki: mesela FC Pasching – Avusturya!
O dönem Avusturya futbol piramidinin üçüncü basamağı olan Regionalliga Mitte’de mücadele eden Pasching, ulusal kupada sırasıyla üst lig ekiplerini eleyerek finale yükselmişti.
Finalde rakibi, o sezon Avusturya Bundesliga’da şampiyonluk mücadelesi veren dev ekip Austria Wien idi. Herkesin favori gördüğü Austria Wien karşısında sahadan 1-0’lık galibiyetle ayrılan Pasching, Avusturya futbol tarihinde 3. lig seviyesindeyken kupa kaldıran ilk ve tek takım olarak adını tarihe yazdırmışlardı.
Bu olağanüstü başarı, aynı zamanda kulübe doğrudan sonraki sezon UEFA Avrupa Ligi gruplarında oynama hakkı kazandırmış ve alt liglerden gelen bir ekibin kıtasal kupalarda boy göstermesi açısından da devrim niteliğinde bir olay olmuştu.
Red Bull Faktörü ve “İkinci Şans” Kadrosu
Pasching’in arkasında aslında görünmeyen bir Red Bull yapılanması vardı. Kulüp mali kriz yaşayıp ana sponsoru kaybedince Red Bull projeye dahil olmuş ve kulübü adeta bir pilot/kooperatif takıma dönüştürmüştü.
Takımın teknik direktörlüğüne Red Bull Salzburg’un genç/rezerv ekibini çalıştıran Gerald Baumgartner getirildi. Kadrodaki birçok oyuncu aslında geçmişte Bundesliga tecrübesi olan ancak büyük kulüplerin gözden çıkardığı, “aç ve kendini kanıtlamak isteyen” isimlerden kurulu bir “intikam timiydi”.
Devleri Deviren Yolculuk
Pasching sadece finalde Austria Wien’i yenmedi; kupaya uzanana kadar sırasıyla üst ligin (Bundesliga) demirbaşları Rapid Wien’i (çeyrek finalde deplasmanda 1-0) ve Red Bull Salzburg’u (yarı finalde deplasmanda 2-1) kupa dışı bıraktı.
Yani kupayı hak etmek için turnuva boyunca Avusturya’nın bütçe olarak en güçlü üç devini de ardı ardına devirmek zorunda kaldılar.
Teknik Direktör Gerald Baumgartner’in Taktiksel Kumarı
Austria Wien karşısında oynanan finalde Pasching, topu tamamen rakibe bırakan, %20’lere varan topa sahip olma oranlarıyla oynayan aşırı pragmatik ve kontratak odaklı bir “bunker” (sığınak) taktiği benimsemişti.
O sezon ligde gol yağdıran Austria Wien, Pasching’in bu demirden savunma blokunu ve kaleci Daniel Schütz ile savunmanın direncini bir türlü aşamamıştı!.
Avrupa Kupası Çılgınlığı ve Kuralların Esnemesi
3. ligde (Regionalliga) mücadele eden bir takımın o dönem doğrudan UEFA Avrupa Ligi gruplarına kalacak olması UEFA ve Avusturya Futbol Federasyonu’nda kriz yarattı.
Pasching, kulüp lisans yönetmelikleri ve altyapı kriterleri nedeniyle maçlarını kendi küçük stadyumunda oynayamadı; iç saha maçlarını Linz’in büyük stadyumunda oynamak zorunda kaldı (kendi stadları Waldstadion, sadece kasabanın nüfusuyla yarışacak kadar küçüktü; yaklaşık 6.000 kişilik. 3. ligde oynarken bu stat yetiyordu ancak UEFA standartlarını karşılamaması nedeniyle).
Nüfusu sekiz bini bile bulmayan, sınırları içinde devasa PlusCity Alışveriş Merkezi ile hareketli Kremstal Caddesi’nden başka neredeyse hiçbir şey barındırmayan bu mütevazı kasaba; günün birinde Avrupa kupalarında sahne alarak, Estoril karşısında grup kapısına kadar dayanmış ancak Portekiz temsilcisine takılarak sinematik bir finalin kıyısından dönmüştü.
Ama artık yoklar diye de belirtelim. Yani 2013’te o kupayı kaldıran o romantik, bağımsız “3. ligin asi çocuğu” ruhu, modern futbolun endüstriyel çarkları ve ortaklıklar ağı içinde eriyip büyük bir kulübün (LASK) altyapı/piyon sistemine dönüştü. Masal gerçekti ama bittikten sonra geriye coğrafi ve idari bir metamorfoz kaldı!.
