Lizbon ve Futbol dendiğinde; tabii ki akla ilk gelen şey; Benfica-Sporting rekabeti.
100 yılı aşkın süredir devam eden başkent derbisi dışında, bu 2 devin dışında başka tarihi kulüpler de var; Belenenses ve Casa Pia
Daha güçlü bir tarih-hikaye olduğunu düşündüğümüz Belenenses ile başlayalım. Onlara Lizbon’un Gerçek Kayıp Devi diyebiliriz çünkü Benfica ve Sporting’den önce Lizbon futbolunun en önemli güçlerinden biriydi.
Belenenses
Kuruluş: 1919
Semt: Belém (Lizbon)
Lakabı: Os Azuis (Mavililer)
Stadyum: Estádio do Restelo
Belenenses, Benfica ve Sporting’in aksine Lizbon’un daha “halkçı ve yerel” kulübü olarak görülüyordu. Özellikle 1930-50 yılları arasında Portekiz futbolunun dört büyüklerinden biri kabul ediliyordu.
Başkentin batısında, Atlas Okyanusu’na bakan Belém semtinde 1919 yılında kurulan kulüp, Portekiz futbolunun Büyük Üçlü (Benfica, Sporting, Porto) dışında lig şampiyonluğuna ulaşan ilk takımı olarak tarihe geçmiştir (1946).
** O tarihi şampiyonluk sezonunun hikayesini geçen sene yazmıştık.
En büyük başarısı:
1946 yılında Portekiz Ligi şampiyonluğu
1942, 1950 ve 1989 Portekiz Kupası zaferleri
Hatta 1940’li ve 1950’li yıllarda Benfica’nın Avrupa’daki yükselişinden önce Lizbon futbolunda ciddi bir ağırlığa sahipti.
Ancak kulübün trajedisi 2018’de yaşandı. Yönetim ile taraftarlar arasındaki büyük kriz sonrası futbol kulübü ile şirket ayrıldı.
Profesyonel takım başka bir yapı altında devam ederken, taraftarların büyük bölümü eski kimliği korumak için CF Os Belenenses adıyla yeniden başladı.Yani bugün Lizbon’da aynı isimden iki farklı yapı bulunması, futbol dünyasının en ilginç hiaâyelerinden biridir.
3.Ligdeler Ama Taraftar Hala Onlarla
CF Os Belenenses (taraftarların kurduğu geleneksel kulüp) şu anda Portekiz futbolunun 3. kademesi olan Liga 3’te mücadele ediyor.
Ancak burada çok önemli ve ilginç bir ayrıntı var: Belenenses’in düşüşü klasik bir “küme düştü, toparlanamadı” hikâyesi değil.
CF Os Belenenses → Taraftarların desteklediği, eski kulüp kimliğini taşıyan yapı. Bugün Liga 3 seviyesinde mücadele ediyor.
B-SAD (Belenenses SAD) → Profesyonel futbol şirketi olarak ayrılan yapıydı; ancak eski taraftar kitlesi ve tarihsel kimlikle bağları büyük ölçüde koptu.
Ve Casa Pia: Mahalle Kulübünden Süper Lig’e
Casa Pia ise daha farklı bir hikaye.
Kuruluş: 1920
Semt: Lizbon’un Casa Pia bölgesi
Lakabı: Gansos (Kazlar)
Uzun yıllar Portekiz alt liglerinde mücadele eden küçük bir semt kulübüyken, son yıllarda büyük bir çıkış yaptı.
İlginç detaylar:
Kulüp adını, Portekiz’de çocuklara yönelik sosyal çalışmalar yapan tarihi Casa Pia kurumundan alıyor.
Uzun süre amatör ruhunu korudu.
2021-22 sezonunda tarihinde ilk kez Primeira Liga’ya yükseldi.
Casa Pia’nın hikayesi “kayıp dev” değil, daha çok “küçük kulübün büyük sahneye çıkışı” hikayesi diyebiliriz.
Atlético Clube de Portugal de Lizbon’un unutulmuş eski kulüplerinden biri olarak eklenebilir, ama bizce bu üçlü içinde açık ara en önde olanı Belenenses.
Os Azuis (Mavililer) Glaskow’daki Third Lanark ve Partick Thistle ile aynı damarda ilerler: “Büyük rekabetlerin gölgesinde kalmış, bir dönem şehrin gururu olan ama zamanla unutulan kulüp.”
Bugün Lizbon’un mavi mucizesi, bir zamanlar Benfica ve Sporting ile aynı masada oturan eski ihtişamlı günlerinden uzakta. Portekiz futbolunun zirvesinden, Liga 3 seviyesine kadar geriledi. Ancak onlar için mücadele artık sadece lig sıralaması değil, 100 yıllık bir mirası koruma mücadelesi…
