Kaybederken Efsane Olan Kadın: Surya Bonaly’nin Buz Pistindeki İsyanı
Spor tarihinde bazı anlar vardır; madalya kazandırmaz ama insanları yıllar boyunca kendinden söz ettirir.
1998 yılında Japonya’nın Nagano kentinde düzenlenen 1998 Winter Olympics sırasında yaşanan bir olay da bunlardan biriydi.
O gün buz pistine çıkan isim, Fransız patenci Surya Bonaly’ydi. Madalya şansı neredeyse kalmamıştı. Üstelik sakatlıklarla mücadele ediyordu. Ancak yarışmanın sonunda yaptığı hareket, kazananlardan çok onun hatırlanmasını sağlayacaktı.
Sisteme Sığmayan Şampiyon
1980’ler ve 1990’larda artistik patinaj dünyasında alışılmış bir görüntü vardı. Zarif, klasik ve belirli kalıplara uyan sporcular ön plana çıkarılıyordu.
Bonaly ise farklıydı.
Son derece atletik, güçlü ve risk almaktan çekinmeyen bir sporcuydu. Rakiplerinin denemeye cesaret edemediği hareketleri yapabiliyor, izleyicileri büyülüyordu.
Ancak yıllar boyunca birçok gözlemci ve taraftar, jüri üyelerinin onun performanslarını yeterince takdir etmediğini savundu. Bonaly’nin sıra dışı stili sık sık tartışma konusu oldu.
CV’si
Fransız artistik patenci kariyeri boyunca 3 kez dünya ikincisi, 5 kez Avrupa şampiyonu ve 9 kez Fransa ulusal şampiyonu olmuştu.
Fransa’da Nice’te beyaz bir aile tarafından sekiz aylıkken evlat edinildi. Kökenleri Hint Okyanusu’ndaki Réunion Adası’na dayanır. Patene başlamadan önce jimnastik, trambolin, bale, binicilik ve dalış yapmıştı.
Nadir görülen olağanüstü bir kas gücüne ve patlama yeteneğine sahipti. Ancak o dönemde buz pateninde aranan “narin ve kuğu gibi” estetik yerine, saf atletizme ve zorlu atlayışlara odaklandığı için geleneksel jüri üyeleri tarafından sıkça eleştirildi.
Dörtlü atlayışı (quad) programında deneyen ve uluslararası bir yarışmada dörtlü toe loop deneyen tarihteki ilk kadın patenci de oydu.
.O Meşhur Arka Takla
Nagano’daki olimpiyat performansında artık kaybedecek pek bir şeyi kalmamıştı.
Programının son bölümünde beklenmedik bir şey yaptı. Havaya yükseldi ve artistik patinaj yarışmalarında kabul edilmeyen bir hareket olan arka taklayı gerçekleştirdi.
Fakat asıl dikkat çekici detay şuydu: İki ayak yerine tek ayak üzerine indi.
Bu hareket teknik açıdan son derece zordu ve o dönemde neredeyse imkansız kabul ediliyordu.
Salondaki seyirciler şaşkınlık içindeydi.
Bir Madalyadan Daha Fazlası
Bonaly bu hareket sayesinde madalya kazanmadı. Hatta puan açısından ona bir avantaj da sağlamadı.
Ama o gün yaptığı şey, birçok kişi tarafından yıllardır kendisini dışladığını düşündüğü sisteme karşı sembolik bir meydan okuma olarak görüldü.
“Kurallarınıza göre kazanamayacaksam, beni hatırlayacağınız şekilde ayrılırım.”
Bonaly hiçbir zaman bunu bu sözlerle ifade etmedi, ancak yıllar içinde hikaye tam da bu anlamla anılmaya başladı.
1994 Dünya Şampiyonası Protestosu
1994 yılında Japonya’nın Chiba kentinde düzenlenen Dünya Şampiyonası’nda, olağanüstü ve hatasız bir performans sergilemesine rağmen, daha az zorlu hareket yapan Japon rakibinin ardında ikinci bırakılarak haksızlığa uğradığını düşündü. Bu duruma tepki olarak podyuma çıkıp gümüş madalyasını boynundan çıkardı.
Sporun Kuralları Sonradan Değişti
Yıllar sonra, paten federasyonu kuralları güncelleyerek bu takla hareketini (zorunlu olmamak şartıyla) serbest bıraktı. Bonaly’nin yıllar önce kadınlarda tek bıçakla yapıp ceza aldığı bu hareket, erkeklerde yeniden alkışlanmaya başlandığında Bonaly bir röportajında “Ben sadece çok erken doğmuşum” diyerek durumu özetlemişti!.
Bugün Neden Hala Konuşuluyor?
Çünkü insanlar çoğu zaman altın madalya sahiplerini unutabilir. Ama kuralları zorlayanları unutmaz.
Surya Bonaly olimpiyat şampiyonu olamadı. Dünya şampiyonu da olamadı.
Fakat 1998’de yaptığı o tek ayak üzerine inişli arka takla, onu artistik patinaj tarihinin en unutulmaz figürlerinden biri haline getirdi.
Bazen spor tarihine geçmek için kazanmak gerekmez. Bazen sadece meydan okumak yeterlidir!.
