SESSİZ BİR DEVRİMİN MİMARI: EVEN PELLERUD
Kadın futbolu bugün tıklım tıklım dolu stadyumlarda oynanıyor, milyon dolarlık yayın anlaşmalarıyla büyüyor ve küresel bir fenomene dönüşüyorsa, bu yapının temelinde harcı olan en kritik isimlerden biri şüphesiz Even Pellerud’dur.
Taktiksel disiplini, atletik gücü ve zihinsel dayanıklılığı birleştirerek iki farklı kıtada kadın futbolunun kaderini değiştiren Norveçli teknik adam, saha kenarındaki sakin duruşunun arkasında fırtınalar koparan gerçek bir stratejistti.
Oyuncu Yıllarından Saha Kenarına
1953 yılında Norveç’in Brandval kasabasında doğan Pellerud, futbolculuk kariyerini Norveç liginin mütevazı kulüplerinde sürdürdü. Vålerenga, Kongsvinger ve Lørenskog formalarını giyen orta saha oyuncusu, sahadaki fiziksel varlığından ziyade oyunu okuma yeteneğiyle öne çıkıyordu.
Çok genç yaşta antrenörlük lisanslarını tamamlayarak teknik adamlığa geçiş yaptı. Ancak adını dünya futbol tarihine kazıyacak olan hamle, 1989 yılında Norveç Kadın Millî Takımı’nın başına geçmesiyle geldi.
Skandallar, Şampiyonluklar ve İki Dünya Kupası Finali
Pellerud, Norveç Kadın Millî Takımı’nı devraldığında kadın futbolu henüz emekleme aşamasındaydı. O ise oyuncularına birer “amatör” değil, elit düzeyde profesyonel atletler gibi yaklaştı. Takıma kazandırdığı yüksek tempo, fiziksel üstünlük ve duran top organizasyonları, dönemin kadın futbolundaki mevcut kalıpları yıktı.
** 1991 Çin (Dünya Kupası Finali): İlk kez düzenlenen Kadınlar Dünya Kupası’nda Norveç’i finale taşıdı. Finalde ABD’ye 2-1 kaybedilse de Norveç’in oynadığı futbol tüm dünyaya parolanın ne olduğunu gösterdi.
** 1993 Avrupa Şampiyonluğu: İtalya’da düzenlenen EURO 1993 finalinde ev sahibini 1-0 mağlup ederek Avrupa’nın zirvesine çıktı.
** 1995 İsveç (Dünya Kupası Şampiyonluğu): Pellerud’un ustalık eseri. Norveç, turnuva boyunca kalesinde sadece 1 gol görerek ve finalde Almanya’yı 2-0 devirerek Dünya Şampiyonu oldu.
** 1996 Atlanta Olimpiyatları: Kadın futbolunun ilk kez dahil edildiği Olimpiyat Oyunları’nda Norveç ile bronz madalya kazandı.
1996’da Norveç’ten ayrıldığında arkasında 107 maçta 78 galibiyetlik inanılmaz bir rekor bıraktı!.
Kanada Mücadelesi: Sıfırdan Zirveye Aşılanan Özgüven
Norveç’teki başarılarının ardından kısa bir süre iklim değiştirip Danimarka ekibi Ikast FS’yi çalıştıran Pellerud, 1999 yılında Kanada Futbol Federasyonu’ndan gelen teklifi kabul etti. O dönem Kanada Kadın Millî Takımı dünya sıralamasında gerilerde, altyapısı ve organizasyonu oldukça yetersiz bir durumdaydı.
Pellerud, Kanada’da sadece bir milli takım teknik direktörü olmadı; tüm sistemi baştan inşa etti. Genç yetenekleri keşfetmek için ülkeyi baştan başa gezdi, ulusal kamp sistemini kurdu ve Kanada’yı fiziksel olarak dünyanın en dayanıklı takımlarından birine dönüştürdü.
2003 Dünya Kupası’nda Kanada’yı dördüncülüğe taşıyarak ülke tarihinin en büyük futbol başarısına imza attı. Bugün Kanada kadın futbolunun simgelerinden olan Christine Sinclair gibi birçok efsane ismin gelişiminde Pellerud’un doğrudan payı vardır. Kanada’daki 9 yıllık görev süresi boyunca 140’tan fazla maça çıkarak ülkenin futbol kültürünü kökten değiştirdi.
Emeklilikten Dönüş ve Karayipler Macerası
2008 yılında Kanada’daki görevinden sonra emekliliğini açıklamıştı. Ancak futbola olan tutkusu nedeniyle sadece birkaç ay sonra emeklilik kararından vazgeçti ve Trinidad ve Tobago’dan gelen teklifi kabul etti.
Orada sadece A takımı değil, U-17 ve U-20 kadın takımlarını da yöneterek adada tam anlamıyla bir futbol akademisi altyapısı kurdu. Ardından 2012-2015 yılları arasında tekrar Norveç Millî Takımı’nın başına geçerek takımı EURO 2013’te finale taşıdı.
Kırılması Güç Olan “5 Final” Rekoru
Çoğu futbolsever onun bir Dünya Kupası kazandığını bilir ancak tarihe geçen şu istatistiği az bilinir: Even Pellerud, hem erkek hem de kadın futbolu tarihi boyunca, bir milli takımı tam 5 kez majör turnuva finaline (3 Avrupa Şampiyonası ve 2 Dünya Kupası) taşıyan tek teknik direktördür.
Sadece bu istatistik bile, onun turnuva yönetimindeki benzersiz dehasını gösterir!.
Bilinmeyenler ve Taktiksel Detaylar
** Pellerud Modeli: Kadın futbolunda uzun süre hakim olan “teknik ama yavaş” oyun anlayışına ilk başkaldıran antrenörlerdendir. Yüksek alan presi, atletizm ve standart duran top setleriyle günümüz modern kadın futbolunun fiziksel standartlarını belirlemiştir.
** Liderlik Felsefesi: Kamp dönemlerinde oyuncuların zihinsel gelişimine özel önem verirdi. Kanada yıllarında oyunculara taktik tahtasından ziyade kriz anlarında nasıl soğukkanlı kalacaklarını öğreten drama ve psikoloji seansları düzenlemiştir.
** Medya ve Ün Mücadelesi: Elde ettiği büyük başarılara rağmen hiçbir zaman spot ışıklarının altında olmayı sevmedi. Norveç’te 1995’te gelen Dünya Kupası zaferinden sonra bile mütevazı yaşamını sürdürdü ve başarının mimarı olarak kendisini değil, her zaman oyuncularını öne çıkardı.
Even Pellerud, bir spor branşının kaderini değiştiren, sınırları aşan ve kadın futboluna taktiksel olgunluk kazandıran en büyük efsanelerden biri olarak tarihteki yerini koruyor.
