Trabzon futbol tarihinin en kök ekollerinden biri olan Necmiati Spor Kulübü, İdmanocağı ve İdmangücü’nün devasa gölgesinde kalmış gibi görünse de kentin spor, kültür ve sosyal hayatında çok derin izler bırakmıştır.
Genellikle bilinmeyen yönleri, tarihi detayları ve Trabzonspor’un kuruluş sürecindeki duruşuyla Necmiati’nin hikayesi ile sizlerle birlikteyiz:
İsminin Anlamı ve Kuruluş Felsefesi
Geleceğin Yıldızı: Kulübün adı Arapça kökenli “Necm” (yıldız) ve “Ati” (gelecek) kelimelerinin birleşiminden, yani “Geleceğin Yıldızı” anlamınacek şekilde 14 Mart 1923’te kurulmuştur.
13 Mart 1923 tarihinde Yusuf Ziya Bey’in başçılığında kurulan Necmiati’nin ilk renkleri kırmızı lacivert olup, 1943 yılında Birlikspor ile birleşmesinden sonra sarı lacivert olmuştu.
Sadece Bir Spor Kulübü Değil, Bir Kültür ve Yayın Ocağı
Necmiati, sahada futbol oynamanın ötesinde Trabzon’un entelektüel ve kültürel hayatına yön veren öncü bir sivil toplum hareketi gibi çalıştı:
Kendi Gazetesini Çıkardılar (1928): Kulüp, 1928 yılında “NECMİATİ” adıyla kendi yayın organını (dergi/gazete) çıkararak dönemin basılı kültürüne katkı sağladı.
Tiyatro ve Sanat Faaliyetleri: Kulüp üyeleri sadece futbolla sınırlı kalmayıp şehirde tiyatro oyunları sahneledi. Örneğin 1941 yılında Vedat Örfi Bengü’nün Kanun Adamı gibi eserleri Trabzon’da sahneye koyarak yerel sanat hayatını beslediler.
Atatürk ve Necmiati Defteri: Atatürk’ün Ziyareti ve Konser; Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün Trabzon’u ziyaretleri sırasında Necmiati kulübünün organize ettiği veya vesile olduğu kültürel etkinliklere ve konserlere katıldığı bilginin yanı sıra, kulübün resmi hatıra/üye defterinde Atatürk’ün imzası ve özel değerlendirmeleri yer almıştır.
Trabzonspor’un Kuruluşunda Neden Yer Almadı? (En Büyük Sır) 1967 yılında Trabzonspor’un profesyonel ligler için kurulması amacıyla İdmanocağı, İdmangücü, Karadenizgücü ve Martıspor birleşirken, Necmiati bu birleşmenin dışında kalmayı ve kapanmamayı seçti.
Bunun arkasında yatan kritik sebepler şunlardı;
Kimlik ve Tarih Bilinci: Birleşme gerçekleştiğinde, diğer köklü kulüpler tarihe karışacak ve tek bir çatı altında (Trabzonspor adıyla) birleşeceklerdi. Necmiati yöneticileri ve aidiyet sahipleri, kulübün 1923’ten gelen köklü isminin ve tüzel kişiliğinin tamamen silinmesini istemedi.
Renk Tartışmaları ve Hak İddiaları: Birleşme sürecindeki renk ve idari yetki tartışmalarında, Necmiati camiası “Eğer biz de bu sistemin içine erirsek Trabzon’un en eski köklerinden biri tamamen tarihten silinecek” diyerek bağımsız kalma kararı aldı.
Necmiati, Trabzonspor kurulup, Trabzon’daki yerel lig eski önemini yitirene dek; İdmanocağı ve İdmangücü arasında yaşanan rekabetten sıyrılarak 2 Trabzon Futbol Ligi şampiyonluğu yaşamayı başarmıştı (1951 ve 1953).
Bugün Trabzon’da varlığını faal bir amatör spor kulübü olarak sürdürmeye devam eden Necmiati, şehrin profesyonel devasa yapısının dışında kalarak kendi öz tescilini ve 1923’ten gelen amblemini koruyan Trabzon’un yaşayan en eski futbol nişanesidir!.
