Real Madrid, Bayern Münih ve Premier Lig devleri 1980’lerde formalarını şirket logolarına açarak modern futbol ekonomisinin temellerini atarken, Barcelona bu kervana 21. yüzyılda katılan en son ve en dirençli devasa kale olmuştu!.
Barcelona’nın yıllarca formasına sponsor almayışının temelinde, kulübün sahiplik yapısı ve kilit sloganı yatar: “Més que un club” (Bir kulüpten fazlası).
Barcelona, küresel bir şirket veya milyarder bir sahibin malı değildir; kulüp doğrudan socios adı verilen binlerce kat maliki taraftar/üyeye aittir. Bu demokratik ve romantik yapı, kulübün ticari bir logoyu formanın ta kendisine taşımasını uzun süre kimliğe ihanet olarak görmesine yol açmıştır.
Hatta 2000’li yılların ortalarında bile para kazanmak yerine, sırtlarındaki formayı UNICEF’e verip üstüne bir de kulüp kasasından çocuk fonuna bağış yapmaları bu felsefenin en somut kanıtıydı. Onlar için forma, kapitalist bir reklam panosu değil, katalan kimliğinin ve aidiyetin son sığınağıydı.
Mesela ezeli rakipleri Real Madrid; tarihindeki ilk ticari forma sponsorluğu anlaşmasını 1982 yılında ünlü İtalyan ev aletleri markası Zanussi ile imzalamıştı.
Kulüp, 1980’lerden itibaren formalarında ticari markalara (Zanussi, Parmalat, Teka, Audi, Bwin, Emirates vb.) yer vererek modern futbol ekonomisinin öncülerinden biriydi.
FC Barcelona iş köklü felsefesi gereği uzun yıllar ticari sponsor almayarak direnmiş, 2006-2011 yılları arasında karşılıksız olarak sadece UNICEF logosunu taşımıştır.
Tarihindeki ilk ticari forma sponsorluğunu ise ancak 2010 yılında Qatar Foundation ile anlaşarak (2011-12 sezonunda) başlatmıştı.
Yani onlar da bir yerden sonra direnemeyip, mecbur kaldılar!.
Devasa Borç Yükü ve Finansal Kriz: Kulüp arka planda, yıllar içinde biriken ağır finansal yükler ve yüksek maaş bütçeleri yüzünden ciddi bir borç sarmalındaydı (o dönem 400-500 milyon euroyu aşan borçlardan bahsediliyordu).
Küresel çapta devlet destekli veya devasa sermayeli kulüplerle rekabet edebilmek için ticari gelirleri reddetmenin sürdürülebilir olmadığını gördüler.
Anlaşmanın Devasa Boyutu: Qatar Foundation ile yapılan anlaşma, o dönemin parasıyla 5 yıl için yaklaşık 150 milyon euro (sezonluk ortalama 30 milyon euro) değerindeydi.
Bu rakam, o dönem dünya futbol tarihinin en yüksek forma sponsorluklarından biriydi ve kulübün bütçesini rahatlatmak için reddedilemeyecek kadar büyüktü!.
Bu anlaşma, Barcelona genel kurulunda kabul edilse de camiada büyük bir bölünmeye yol açtı. Kulübün efsane ismi Johan Cruyff ve eski başkan Joan Laporta, bu adımı kulübün ruhunu satmak olarak nitelendirdi.
Avrupa’nın köklü devleri (Real Madrid, Milan, Juventus, Manchester United vb.) 1970’lerin sonu ve 1980’lerde formalarını şirketlere açarken, Barcelona bu geleneği 21. yüzyıla kadar (2011 yılına dek) savunan en son büyük kale olmuştu.
Barcelona’nın 2011’e kadar (önce Qatar Foundation, sonrasında ticari sponsorlar) göğsünde sponsor bulundurmaması, modern futbol dünyasında eşsiz ve tekil bir direniş olarak tarihe geçmiştir. Kulübün bu gelenekten kopması, küresel finansal yarışta arka kalmama zorunluluğunun doğurduğu acı bir mecburiyettir.
Bu bağlamda, dev kulüpler arasında formasına ticari sponsor alan en geç kulüp şüphesiz Barcelona’dır!.
