Bugünkü yazı konumuz Skeleton…
Bu spor, belki tam olarak bilmeyenler için; sadece sporcuların küçük bir kızak üzerinde yüzüstü, baş önde yatarak saatte yaklaşık 130 kilometre (80 mil) hızla buzlu ve dik bir pistten aşağı kaydığı bir branş olarak görülebilir ama o kadar çok ince, teknik detayı içinde barındırıyor ki!.
Son derece ince hesaplar gerektiren bu disiplinde, sporcular kızağı yönlendirebilmek için omuzlarını, dizlerini, hatta ayak parmaklarını bile milimetrik şekilde hareket ettirmek zorunda. Vücuttaki en küçük ağırlık değişimi bile bir sporcuyu birinciliğe taşıyabileceği gibi son sıraya da düşürebiliyor.
Sanki Olimpiyatlar zaten yeterince rekabetçi değilmiş gibi, bu branşta hata payı neredeyse yok denecek kadar az.
Ve denge!
Skeleton, hız sporu gibi görünür; aslında denge sporudur.
Aslında spor harici de hayatımızın ana merkezinde bu kelime içinde yüzerken; iş-yaşam, iş-özel hayat, iş-kendin gibi sürekli birbirleriyle çatışıyormuş gibi görünen bu alanlar arasında denge kurmaya çalışıyoruz. İş yerinde başka biri… Evde başka biri… Arkadaşlarımızın yanında başka biri…
Tıpkı skeleton sporcularının kızağı yönlendirmek için yaptığı küçük hareketler gibi, biz de hayatımızı kontrol edebilmek adına sürekli küçük ayarlamalar yapıyoruz!.
Peki detayları neler ? Gelin kısaca göz atalım;
İskelet” adını kızaktan alıyor
Birçok kişi sporcuların ince görünümünden dolayı adının “Skeleton” öldüğünü düşünür. Aslında isim, 1890’larda kullanılan metal iskelet görünümlü kızağın tasarımından geliyor.
Skeleton kızağında direksiyon, fren veya gaz bulunmaz.
Sporcu kızağı sadece; omuzlarını, kalçalarını, dizlerini, ayak parmaklarını milimetrik hareket ettirerek yönlendirir.
Yarışı ilk 30 metre belirleyebilir
Yarış başlamadan önce sporcular yaklaşık 25-30 metre kızağı koşarak iter.
Bu bölüm sprint gibidir ve başlangıç hızı, toplam dereceyi büyük ölçüde etkiler.
Milimetrelik hata saniyenin yüzde birine dönüşür
Bir viraja yalnızca birkaç santimetre yanlış acıyla girmek, bitişte 0,01-0,10 saniye kaybettirebilir.
Olimpiyatlarda madalyalar çoğu zaman bu farklarla belirlenir.
Bildiğiniz gibi skeleton yarışlarında sporcular dört iniş gerçekleştiriyor ve toplam süreleri üzerinden sıralanıyor.
Dört turun sonunda ortaya çıkan tablo ise inanılmaz derecede çarpıcı: Şampiyon ile 10. sıradaki sporcu arasındaki fark çoğu zaman bir saniyenin bile altında kalıyor.
Yani yıllarca süren hazırlık, milimetrik vücut hareketleri ve kusursuza yakın bir teknik, sadece saniyenin küçük parçalarıyla birbirinden ayrılıyor.
Pist uzunluğu
Skeleton pistleri genellikle 1.200 ile 1.700 metre arasındadır.
Yarış ortalama 50-60 saniye sürer.
Viraj sayısı
Pistlerde genellikle 15 ila 20 viraj bulunur.
Her pistin viraj karakteri farklıdır. Kimi daha teknik, kimi ise daha yüksek hızlara izin verir.
Eğim
Başlangıç ile bitiş arasındaki yükseklik farkı yaklaşık 100-150 metre arasındadır.
Ortalama eğim %9-11 civarındadır; bazı bölümlerde eğim çok daha dik olabilir.
Pistler neden bu kadar farklı?
Her pist, tıpkı Formula 1’deki yarış pistleri gibi kendine özgü bir karaktere sahiptir.
Bazı pistlerde: Uzun düzlükler sayesinde hız ön plana çıkar. Bazılarında ise ardı ardına gelen keskin virajlar nedeniyle teknik beceri daha belirleyicidir.
Sporcular pisti ezberler
Skeleton sporcuları yarıştan önce pisti defalarca yürüyerek inceler.
Her virajın eğimini, buzun yapısını ve giriş-çıkış açılarını hafızalarına kazırlar.
Yarış sırasında neredeyse ezberden hareket ederler ki zaten buna mecburlar!.
Baş sürekli önde
Skeleton, Olimpiyatlardaki tek kayma sporudur (luge ve bobsleigh dışında) ki sporcular baş önde ve yüzüstü iner.
Bu nedenle psikolojik baskısı diğer kayma sporlarından daha yüksektir.
Boyun kasları olağanüstü güçlüdür
130 km/s hızda giderken sporcuların başına virajlarda 4-5 G kuvvet uygulanabilir.
Bu yüzden boyun antrenmanları en önemli çalışma programlarından biridir.
Buz her gün değişir
Pistin sıcaklığı birkaç derece değiştiğinde buzun sertliği değişir.
Bu da kızağın kayma hızını ve sporcunun yarış stratejisini etkiler.
Kızaklar kişiye özeldir
Bir skeleton kızağı yaklaşık 30-40 bin dolar değerinde olabilir.
Ağırlık dağılımı, kızak bıçaklarının ayarı ve aerodinamik yapı, sporcunun fiziğine göre özelleştirilir.
“Hızlı gitmek” değil, “az hareket etmek” kazandırır
İyi bir skeleton sporcusu çok hareket eden değil, en az hareketle en doğru düzeltmeleri yapan sporcudur.
Bu nedenle antrenörler sık sık şu ifadeyi kullanır: “Daha az düzeltme, daha hızlı iniş.”
Fazla uzatmadan bitirirsek; Skeleton, hız sporu gibi görünür; aslında tam da hayat gibi bir denge sporudur.
Hayatta da çoğu zaman büyük başarıları büyük hamleler değil, doğru zamanda yapılan milimetrik düzeltmeler getirir. Bazen omzunuzu bir santimetre oynatmanız, hayatınızın yönünü değiştirmeye yeter!.
