2008’in Efsane Mayosu: Speedo LZR Racer
Speedo tarafından 2008’de tanıtılan LZR Racer, yüzme tarihinin en tartışmalı ve etkili ekipmanlarından biri olmustu.
** Neden bu kadar olay oldu?
NASA mühendisleriyle birlikte geliştirildi.
Dikiş yerine ultrasonik kaynak teknolojisi kullanıldı ve su direnci ciddi şekilde azaldı.
Vücudu sıkıştırarak daha hidrodinamik bir şekil oluşturdu.
Yüzücünün kaslarını titreşime karşı stabilize etti.
** Rekor yağmuru
2008 Pekin Olimpiyatları sırasında:
Kırılan dünya rekorlarının büyük çoğunluğu bu mayoyla geldi.
Altın madalyaların ezici kısmını bu mayoyu giyen sporcular kazandı
Öyle ki, bazı yarışlar “yüzücüler mi yarışıyor yoksa mayolar mı?” tartışmasına dönüştü.
** Yasaklanma süreci
Bu büyük avantaj tartışma yarattı ve sonunda:
FINA (şimdi World Aquatics) 2010’dan itibaren bu tür yüksek teknoloji mayoları yasakladı.
** Yeni kurallar:
Erkeklerde diz üstü, kadınlarda omuzdan aşağı klasik kumaş mayolar zorunlu oldu
Poliüretan gibi malzemeler sınırlandırıldı!.
** Neden bu kadar önemli?
LZR Racer, sporda şu soruyu gündeme getirdi: “Performansın sınırı sporcu mu, teknoloji mi?”
Bu olaydan sonra spor dünyasında “teknolojik doping” kavramı ciddi şekilde tartışılmaya başlandı.
Mesela Michael Phelps 2008 Pekin Olimpiyatları’nda 8 altın madalya kazandı (rekor). Birden fazla dünya rekoru kırarken, tüm yarışlarında Speedo LZR Racer kullandı.
Özellikle 100m kelebekte kazandığı yarış sadece 0.01 saniye farkla oldu. Bu kadar küçük farklarda mayo etkisi ciddi tartışıldı.
Sadece Phelps olsa iyi, Alain Bernard 100m serbestte dünya rekoru kırdı.
Rebecca Adlington 400m ve 800m serbestte altın madalya kazanırken, uzun mesafelerde bile mayonun enerji tasarrufu sağladığı konuşuldu.
Eamon Sullivan da sprint mesafelerde dünya rekorları kırdı.
** Performansı Nasıl Artırıyordu?
Bilimsel olarak LZR Racer’ın etkisi birkaç noktada yoğunlaşıyordu:
Sürtünme azaltma: Su direnci ciddi şekilde düşüyordu
Yüzme pozisyonu: Vücudu daha düz tutarak “batmayı” azaltıyordu
Kas sıkıştırma: Daha az enerji kaybı
Akışkanlık: Su, vücuttan daha düzgün akıyordu
Bazı analizler bu mayonun performansı %1–2 artırabileceğini söylüyordu ki bu elit seviyede devasa bir fark!
** Ne kadar etkiliydi?
2008’den 62 dünya rekoru bu tarz mayolarla kırıldı. Birçok sporcu kariyerinin en iyi derecesini yaptı
2010’da yasaklandıktan sonra:
Rekor kırma hızı ciddi şekilde düştü, eski dereceler uzun süre geçilemedi!.
Bu beraberinde büyük bir tartışma da getirdi ve spor dünyası ikiye bölündü:
Savunanlar: Teknoloji sporun parçasıdır derken, Karşı çıkanlar: Bu, açıkça “ekipman dopingi”dir tezindeydiler.
Sonunda FINA müdahale etti ve dengeyi yeniden kurdu.
photo: getty
