Bugünkü yazı konumuz; 1969 Académica de Coimbra hikayesi..
Portekiz’deki Salazar diktatörlüğüne (Estado Novo) karşı öğrenci direnişinin ve futbolun politik bir direniş aracına dönüşmesinin simgesi olarak kabul edilen tarihi finalde, 1877’de kurulan135 senelik tarihi kulüp; öğrenciler, özgürlük ve eğitim reformu talebiyle başlattıkları isyanı, korkusuzca yeşil sahalara taşıyarak tüm ülkeye duyurmuşlardı!.
Öncelikle kasedi biraz geri saralım ve ilk kıvılcıma dönelim; (17 Nisan 1969): Coimbra Üniversitesi’ndeki yeni matematik binasının açılışında Cumhurbaşkanı Américo Tomás’in huzurunda, Öğrenci Birliği (AAC) Başkanı Alberto Martins’in konuşma talebinin reddedilmesi ve ardından gelen protestolarla kriz başladı.
Öğrenciler, dersleri boykot ederek “akademik yas” ilan etti. Yönetim, okulları kapatıp protestocuları tutukladı ve bazılarını sömürge savaşlarına gönderdi.
Ve geçelim meşhur Kupa Finaline (22 Haziran 1969): Benfica ile oynanan final maçında, futbolcular formalarına “siyah yas bandı” taktı ve sahaya yavaş tempoda çıkarak protestolarını sürdürdü.
Takım maçı kaybetse de, 1969 hikayesi, öğrenci hareketinin Portekiz tarihindeki en büyük anti-faşist eylemlerden biri olarak tarihe geçti. Estádio Nacional’da oynana maçı belki kağıt üstünde kazanan 2-1 ile Benfica olmuştu ama bu final sadece bir futbol maçı değil, aynı zamanda dönemin siyasi atmosferinin de bir yansımasıydı.
** Eklemezsek olmaz. O gün sahada olanlardan biri; Benfica adına ilk golü atan da oydu, büyük efsane Eusebio idi.
Ve asıl kazanan sahadaki cesur duruşları ile Académica de Coimbra olmuştu.
Bu maç, ülke içinde aradan geçen 53 seneye rağmen, hala spor ile siyasetin iç içe geçtiği en sembolik karşılaşma olarak kabul edilir.
1969 yılı, Portekiz’de “Marcelo Caetano”nun “Baharı” olarak adlandırılan ancak reform vaatlerinin boş çıktığı ve faşist yapının sürdüğü dönemdir.
Hatta bu ikonik direniş, “1974 yılındaki karanfil devrimine” giden yolda belkide en önemli kilometre taşıdır.
Belki ligde şampiyonlukları yok. FC Porto ve Benfica ile Sporting CP gibi Lizbon devlerinin yanında küresel ölçekte adları çok anılmıyor olabilir. Ama Académica de Coimbra, kökleri 19. yüzyıla uzanan, üniversite ruhunu sahaya taşıyan öncü bir kulüp olarak Portekiz futbol tarihinde eşsiz bir yere sahiptir.
Bugün alt liglerde olmaları hiçbir şeyi değiştirmez. Çünkü bazı kulüpler kupalarla değil, temsil ettikleri değerlerle büyür. Académica’nın büyüklüğü de tam olarak burada yatar!
