Atletizm, Türkiye’nin başarı elde ettiği spor dallarından biri sayılmaz. Özellikle orta ve uzun mesafe koşularında dünya çapında çok fazla ismimiz de olmadı. Ama yine de tarihe iz bırakmış bazı sporcularımız var. Bugün biraz o yıllara, özellikle de 20. yüzyılın ikinci yarısına gidelim.
O dönemde Veli Ballı, Mehmet Yurdadön, Sermet Timurlenk ve Mehmet Terzi gibi çok değerli milli atletlerimiz vardı. Ancak bu kuşağın öncesinde, hem elde ettiği başarılarla hem de yetiştirdiği sporcularla Türk atletizmine yön veren bir isim daha bulunuyordu: İsmail Akçay.
Akçay, Türkiye’nin olimpiyat tarihindeki en iyi maraton derecelerinden birini elde etmiş bir sporcuydu. 1968 Yaz Olimpiyatları’nda, Meksika’da koşulan maratonda dördüncü olarak büyük bir başarıya imza attı (2.25.18). Aynı yıl Tokyo Maratonu’nu da yine dördüncü sırada tamamladı. Hele de o dönem için bu sonuçlar gerçekten çok değerliydi.
Bugün geriye dönüp baktığımızda belki daha iyi imkanlara sahip sporcular görüyoruz. Ama Akçay’ın yetiştiği dönemde sporda, özellikle atletizmde profesyonellik neredeyse yoktu. 1942 doğumlu olan Akçay’ın atletizme başlaması bile aslında oldukça geç sayılır. Kendi anlatımına göre 1960 yılında, astsubay okulunda sporla daha ciddi şekilde ilgilenmeye başladı. Buna rağmen nasıl bu kadar başarılı olduğunu soranlara verdiği cevap oldukça basitti: “Çok çalışmak.”
Kariyeri boyunca Balkan Oyunları’nda dördü altın olmak üzere toplam altı madalya kazandı. Akdeniz Oyunları’nda ise iki madalya elde etti. Ama onun kariyerindeki en büyük zirve hiç şüphesiz 1968 Meksika Olimpiyatları’ydı.
Meksiko’nun yüksek rakımı sprinterler için avantajlı sayılabilirdi, ancak uzun mesafe koşucuları için durum tam tersiydi. İnce hava ve zorlu koşullar nedeniyle birçok atlet yarışı tamamlayamadı bile.
Tüm Avrupalı rakiplerini geride bırakmış, altın kazanan Etiyopyalı ve ikinci Japon ile 3. olan Yeni Zelandalı rakiplerinin arkasında yer almıştı. Böyle bir ortamda Akçay’ın dördüncü olması gerçekten çok büyük bir başarıydı. Hatta bugün bile “Türkiye bir daha bu dereceyi tekrar yakalayabilir mi?” sorusu sık sık sorulur. Çok zor!
Akçay’ın dikkat çeken başarılarından biri de Las Vegas Maratonu’nda üst üste iki yıl ikinci olmasıydı. 1968’de Kanadalı rakibinin, 1969’da ise İrlandalı atletin arkasında kalmıştı. Aslında 1968’de yarışı ilk bitiren isim oydu. Ancak parkurda yaşanan bir güzergah hatası nedeniyle şampiyonluk resmi olarak ona verilmedi.
Yıllar boyunca dünyanın pek çok yerinde koşan Akçay, kariyerinde 27 farklı ülkede Türkiye’yi temsil etti. 1968 Olimpiyatları’ndaki derecesi sayesinde ünlü spor gazetesi L’Équipe tarafından dünyanın en iyi 10 maratoncusu listesine alındı ve Avrupalı atletler arasında ilk üçte gösterildi. Ayrıca World Sports dergisinin onur listesinde de altıncı sırada yer aldı.
Tüm bu başarılarının ardından, Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi tarafından 2000 yılında “Yüzyılın Atleti” seçilerek onurlandırıldı.
Bugün gençler belki onun adını çok sık duymuyor olabilir. Ama bir dönem Türk atletizminin en büyük yıldızlarından biriydi. İmkanların sınırlı olduğu bir dönemde, yalnızca çalışarak ve inanarak neler başarılabileceğinin en güzel örneklerinden biri olarak spor tarihimizdeki yerini aldı milli efsanemiz, sporcumuz.
