İlk spor olayı üzerine yapılan opera konusunda kesin bir “ilk” eser olduğunu söylemek zor, çünkü tarih boyunca bazı operalar spor temasını veya spor olaylarını doğrudan veya dolaylı olarak işleyen eserlerle iç içe geçmiştir.
Yine de eski zamanlardan en meşhurları dediğimizde; Pietro Metastasio’nun librettosuna dayanarak bestelenen antik Olimpiyat Oyunları bağlamında anlatan L’Olimpiade (1733), mitolojik atlet Atalanta’yı konu alan George Frideric Handel’in Atalanta (1736) adlı operası, Yunan besteci Spyridon Samaras’ın 1908’de sahnelenen Rhea adlı operası (1896 modern Olimpiyatları ile bağlantılı, oyunların ruhunu anlatan) ilk aklımıza gelenler…
Bugünkü yazımız da; Çek Cumhuriyeti’nin tarihi Olimpiyat zaferi üzerine yazılmış olan ikonik opera; Nagano, the Birth of a Legend (Nagano, Bir Efsanenin Doğuşu)…
1998 Nagano, çok sayıda NHL oyuncusunun katılımı ile oynanan ilk kış olimpiyatları idi. Japonya’daki finalde Rusları 1-0 yenerek şampiyon olan Çekler, tarihlerinin “ilk ve tek” olimpiyat altınını kazanmışlardı. Özellikle penaltılarla geçtikleri ikonik Kanada yarı final maçında, kaleci Hasek 5 atıcıya da duvar örüp tüm spot ışıklarını üzerine çevirmişti!.
Opera 8 Nisan 2004’te, Prag’daki Estates Theatre’de (Mozart’ın Don Giovanni’sinin ilk kez sahnelendiği mekan) sahnelendi. Bestecisi: Martin Smolka, Librettosu: Jaroslav Dusek olan oyun, sadece yerel değil küresel anlamda da çok büyük ilgi çekmişti.
Ana kurgunun saçayağı; Çeklerin buz hokeyi takımının altın madalya kazanması, Petr Svoboda’nın kritik golü ve kaleci Hasek olurken, karakterler arasında gerçek hayattaki oyuncuların temsili rolleri bulunur. Örneğin Dominik Hasek’in rolü bir countertenor tarafından Latincede sahnelenir ki, bu rol onun efsanevi statüsünü vurgular.
Opera mizah ve grotesk unsurları da barındıran başyapıtta, “Hasek’in Prag Kalesi’ne çıkışı” gibi hayali de olsa, hafızalardan silinmeyen ikonik sahneler de yer alır.
Spor ile sanatın kesişim noktasında duran bu eser, bize şunu hatırlatır: Büyük spor anları, yalnızca skor tabelasında değil; kültürde, sanatta ve kolektif hafızada da yaşamaya devam eder!..
