Türk futbol tarihinin en ikonik trajedilerinden biri, hiç şüphesiz Fenerbahçe’nin 16 Mayıs 2010 gecesi Kadıköy’de yaşadığı ‘hatalı anons’ felaketidir.
Ancak dünya futbolu bu tür acı senaryolara yabancı değil. Kadıköy’deki o geceden 16 yıl geriye, A Coruña’nın Riazor Stadyumu’na uzandığımızda benzer ama çok daha trajik bir kırılma anıyla karşılaşırız: 1994 yılında Deportivo La Coruña’nın son düdükle birlikte şampiyonluğu kutlamaya başlayıp saniyeler içinde büyük bir yıkıma uğradığı o unutulmaz gece…
O Pazar, Riazor’un Sustuğu Saniyeler: 1994’ün Hayaletleri
Futbol, bazen en kusursuz matematiksel hesapları bile tek bir kalemde silip atacak kadar acımasız bir tiyatro sahnesidir. Endüstriyel futbolun milyar dolarlık devasa bütçelerle kurulmuş kaleleri var olmasa da, tarihin tozlu raflarında öyle bir “Super Depor” masalı vardır ki; o hikâayenin sonu, 90 dakikalık bir maçın ötesinde bir sinema filmine, bir varoluş krizine dönüşür.
** Tarih 14 Mayıs 1994. Yer: Galiçya’nın o rüzgarlı, Atlantik kokan liman kenti Coruña.
O gün Riazor Stadyumu’nun çimlerinde sadece Deportivo La Coruña ile Valencia karşılaşmıyordu; orada bir şehrin yirmi yıllık rüyası, küçük bir kasaba takımının devleri devirme kavgası ve futbol tarihinin en trajik yanlış anlaması sahne alıyordu.
Perde Arkası: Küçük Bir Şehrin Büyük İsyanı
Bugün Süper Lig’de ya da Premier Lig’de milyarlarca liralık kadro derinliklerini konuşuyoruz. Oysa 90’ların başında Deportivo, İspanya’nın en zengin iki kulübünün – Real Madrid ve Barcelona’nın – hegemonyasına boyun eğmeyi reddeden Galiçyalı bir işçi sınıfı manifestosuydu.
Kulübün başkanı Augusto César Lendoiro, mahalle bakkallarından topladığı destekle, Brezilya’dan getirilen o dönem için “egzotik” sayılan Bebeto ve Mauro Silva gibi adamlarla bir rüya kurmuştu.
** Özellikle o yaz, 1994 Dünya Kupası’nı kazanacak olan Brezilya millî takımının yıldızı olacak Bebeto’nun, Real Madrid veya Barcelona gibi devleri reddedip küçük bir Galiçya kulübüne imza atması İspanya’da deprem yaratmıştı. Bu detay, o sezonun sadece bir “tesadüf” değil, inanılmaz bir vizyonun eseri olduğunu gösteriyordu bizlere…
Sezon boyunca Barcelona’nın ensesinden ayrılmayan Deportivo, son haftaya lider girmişti. Şampiyon olmaları için tek şart vardı: Sahalarında Valencia’yı yenmek!.
90. Dakika: Topun Başındaki Donato’nun Hayaleti ve Đukić’in Kabusu
Maç 0-0 devam ediyordu. Barcelona ise Camp Nou’da Sevilla karşısında gerilim dolu bir maç oynuyordu (veya maçını kazanmıştı). Deportivo’nun kazanmaktan başka şansı yoktu. Dakikalar 89’u gösterdiğinde Riazor’da, tüm Galiçya’nın nefesini tuttuğu o an geldi: Deportivo penaltı kazandı.
İşte bilinmeyen veya unutulan o detay: Normal şartlarda takımın 1 numaralı penaltıcısı Bebeto ya da Donato idi. Fakat Donato oyundan çıkmıştı, Bebeto atmak istemedi.
Ve topun başına Miroslav Đukić geçti. Đukić, kariyeri boyunca sakinliğiyle bilinen, soğukkanlı bir adamdı. Sırp stoper, o ana kadar kariyerinde kullandığı penaltılarda hiç kaçırmamış olmanın verdiği özgüvenle, o kaos ortamında bir lider gibi öne fırlayıp topu eline almıştı. Arkasındaki onca hücum oyuncusuna rağmen sorumluluğu bir stoperin alması, o trajedinin dramını daha da artırmıştı.
Vuruş…Valencia kalecisi Juan Carlos González’in ellerinde eriyen bir şampiyonluk rüyası. Đukić penaltıyı kaçırmıştı. O maçta Valencia puan alsa dahi ligdeki orta sıralar konumunu değiştiremeyecekti, ama Gonzalez şampiyonu değiştirmişti!.
“Bitti” Zannedilen Şampiyonluk ve O Büyük Sessizlik
Penaltının kaçmasıyla birlikte Riazor’da bir anlık ölüm sessizliği oldu. Herkes yıkılmıştı. Ancak o saniyelerde radyo dalgalarından gelen bir haber ortalığı kasıp kavurdu: “Barcelona da puan kaybetti! Şampiyonuz!” (Aslında Barcelona maçını kazanmıştı ama tribünlerdeki bilgi kirliliği ve yanlış anons rüzgarı hızıyla yayıldı). Hemen akabinde, stadyumun hoparlöründen gerçeğin ses duyurulduğu o an, zaman adeta durdu. Şampiyonluk ellerinden kayıp gitmişti.
Neden Unutulmuyor?
Bu hikaye, Türk futbol severlerin 2010 yılında Kadıköy’de Fenerbahçe’nin yaşadığı o meşhur trajik geceyle ikiz kardeş gibidir. Arada coğrafyalar ve yıllar olsa da insan psikolojisinin “duymak istediğine inanma” zaafı evrenseldir.
Deportivo, o gece şampiyonluğu kaybetti belki ama futbol romancılığının en unutulmaz imzasını attı (düşünün ki 30 sene geçmiş ve hala dün gibi aklımızda).
Birkaç yıl sonra (1999-2000 sezonu) o trajedinin intikamını alıp La Liga’yı kazanacaklardı ama Riazor’un o Mayıs akşamındaki kurşuni sessizliği, futbolun sadece bir oyun olmadığını; kalpleri söküp alabilen acımasız bir tutku olduğunu herkese hatırlattı.
** Hatta kaderin cilvesi, 2000 yılındaki La Liga şampiyonluğunda son haftaki rakip Espagnol idi ama bu kez beraberlik bile yetiyordu. 2-0 kazanarak ipi göğüslediklerinde, Riazor’da bu kez gözyaşları değil, altı yıllık lanetin kalkışının coşkusu vardı!.
