Tour de France sırasında 2 soru almıştık; en iyi Türk bisikletçiler ve bizim sporcularımız neden bu büyük yarışmalarda yok diye.
Gelin bunun nedenlerini madde madde, kısaca tartışalım;
Türkiye’den neden dünya seviyesinde bisikletçiler çıkmıyor?
Tour de France, Giro d’Italia veya Dünya Şampiyonası gibi yarışlarda neden Türk bisikletçileri üst sıralarda yok? Bunun nedeni genetikten çok; bisiklet kültürü, altyapı, ekonomik imkanlar ve profesyonel sistem eksikliğiyle açıklanabilir.
Bisiklet kültürü geç gelişti
Belçika, Hollanda, İtalya, Fransa ve İspanya gibi ülkelerde bisiklet 100 yılı aşkın süredir hem ulaşım hem de spor kültürünün önemli bir parçası.
Türkiye’de ise futbol, basketbol, güreş ve diğer branşlar çok daha fazla ilgi gördü. Çocuk yaşta bisiklete başlayıp 10-15 yıl boyunca sistemli şekilde yetişen sporcu sayısı Avrupa’ya göre oldukça az.
Yarış ve altyapı sistemi yeterince güçlü değil
Dünya seviyesinde bir bisikletçi yetişmesi için:
12-14 yaşlarında keşfedilmesi,
güçlü kulüp altyapısı,
yoğun yarış takvimi,
spor bilimi desteği,
Avrupa seviyesinde sürekli rekabet gerekiyor.
Türkiye’de son yıllarda gelişmeler olsa da bu sistem hala Avrupa seviyesinde değil.
Profesyonel takım eksikliği
Bir sporcunun Tour de France seviyesine çıkabilmesi için genellikle genç yaşta Avrupa profesyonel takımlarına dahil olması gerekiyor.
Türkiye’de uzun yıllar güçlü bir profesyonel yol bisikleti ekosistemi oluşmadı. Bugün UCI seviyesinde yarışan Türk takımlarının sayısı hala sınırlı (sadece bir).
Ekonomik faktörler
Bisiklet pahalı bir spor:
kaliteli bisiklet ve ekipman,
yurtdışı yarışları,
kamp masrafları,
profesyonel antrenör ve sağlık desteği ciddi maliyet oluşturuyor.
Bu yüzden birçok yetenekli genç farklı spor dallarına yöneliyor.
Birçok yetenekli çocuk farklı sporlara yöneliyor. Bisikleti bir nevi kayak ya da tenise benzetebiliriz. Orta halli bir aileden çıkmış bir sporcu adayının; sponsor desteği olmadan idame ettirebilmesi mümkün değil!.
En iyi Türk yol bisikletçileri kimler?
Ahmet Örken... Modern dönemin en tanınmış Türk yol bisikletçilerinden biri.
Sprint ve zamana karşı disiplinlerinde başarılı oldu.
Türkiye şampiyonlukları kazandı.
Avrupa merkezli profesyonel takımlarda yarıştı.
Türkiye’nin dünya bisikletine en çok yaklaşan sporcularından biri oldu.
Onur Balkan... O da Türkiye’nin güçlü yol bisikletçilerinden biri.
Ulusal şampiyonluklar kazandı.
Uluslararası yarışlarda dereceler elde etti.
** Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu gibi büyük organizasyonlar, Türk sporcuların uluslararası deneyim kazanması açısından önemli.
Ancak “Türkiye neden Pogacar, Evenepoel veya Van der Poel seviyesinde bisikletçi çıkaramıyor?” sorusunun cevabı yetenek eksikliği değil; o seviyeye kadar sporcu yetiştirecek ekosistemin oluşmamış olmasıdır.
Bugün Türkiye’de geçmişte Torku Şekerspor, Brisaspor, İBB ve Karya gibi kulüpler bisiklete yatırım yaptı. Ancak UCI Continental seviyesinde erkek yol bisikletinde Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında sayı hala çok düşük; tek Kıtasal (Continental) erkek yol bisikleti takımı Spor Toto Bisiklet Takımı, yani sadece 1 tane!..
Belçika, Fransa, İtalya, Hollanda gibi ülkelerde çok sayıda (10’dan fazla) Continental takım ve güçlü altyapı bulunurken, aradaki fark aslında burada ortaya çıkıyor: Dünya şampiyonu bir bisikletçi sadece yetenekle değil; 10-15 yıl boyunca onu geliştiren bir sistemle yetişiyor.
** Ortalama bir WorldTour takımının 2026 bütçesi 30 milyon euro”nun üstünde (100 kişilik devasa bir ekibi var).
Spor Toto ki en çok yatırım yapan kulubüz dedik, 30-40 milyon tl’lık yani 1 milyon euroyu bulmayan bir 2026 bütçeleri var (25 kişilik bir ekip). Nasıl devlere baş edebileceksiniz ki!
