Bugün sizlere; Tarihe Karışan Olimpiyat Benzeri Oyunlar: Bir Zamanlar Dünyanın Konuştuğu Ama Bugün Unutulan Organizasyonlar’dan bahsedeceğiz.
Spor denince akla ilk olarak Olimpiyat, sonra da Asya ve Commonwealth Oyunları gelir belki, ama spor tarihinde bir zamanlar Olimpiyatlara rakip olması hedeflenen, milyonlarca kişinin takip ettiği ve sonradan tamamen ortadan kaybolan birçok büyük organizasyon vardı!.
İşte spor tarihinin en ilginç ve bugün artık düzenlenmeyen Olimpiyat tarzı oyunları.
1. Goodwill Games (İyi Niyet Oyunları)
Belki de tarihin en ünlü “kaybolan olimpiyatı” budur.
Goodwill Games, medya patronu Ted Turner tarafından 1986 yılında kuruldu.
Amaç, Soğuk Savaş döneminde yaşanan Olimpiyat boykotlarının yarattığı gerginliği azaltmaktı. Oyunlar dört yılda bir düzenleniyor ve dünyanın en iyi sporcularını bir araya getiriyordu.
1986’da Moskova’da başlayan organizasyon, Seattle, St. Petersburg, New York ve Brisbane gibi şehirlerde düzenlendi. Ancak televizyon reytinglerinin düşmesi ve yüksek maliyetler nedeniyle 2001’den sonra sona erdi.
Bilinmeyen Gerçek
Birçok spor tarihçisi Goodwill Games’i “Olimpiyatlara en ciddi alternatif” olarak değerlendiriyor. Ancak halkın gözünde hiçbir zaman Olimpiyatların prestijine ulaşamadı!.
2. Friendship Games (Dostluk Oyunları)
1984 yılında Sovyetler Birliği ve müttefikleri, Los Angeles’ta düzenlenen Olimpiyatları boykot edince alternatif bir organizasyon oluşturuldu.
Bunun sonucu olarak Friendship Games ortaya çıktı. Yarışmalar Sovyetler Birliği ve Doğu Bloku ülkelerinde gerçekleştirildi. Yaklaşık 50 ülke katıldı ve birçok dünya derecesi elde edildi.
Ancak organizasyon yalnızca bir kez yapıldı ve tarihe karıştı.
Bilinmeyen Gerçek
Birçok branşta elde edilen sonuçlar, aynı yılki Olimpiyat madalyalarının seviyesine eşit hatta daha yüksekti. Buna rağmen oyunlar bugün neredeyse unutulmuş durumda.
3. GANEFO
Soğuk Savaş’ın en ilginç spor projelerinden biri de GANEFO’ydu.
Tam adı Games of the New Emerging Forces olan GANEFO, Batı merkezli spor sistemine alternatif oluşturmak amacıyla kuruldu.
İlk oyunlar 1963 yılında Cakarta’da düzenlendi.
Katılımcılar çoğunlukla Asya, Afrika ve sosyalist ülkelerden oluşuyordu. Bir dönem Olimpiyatlara rakip olabileceği düşünülse de siyasi destek azaldıkça organizasyon ortadan kayboldu.
4. Spartakiad
Spartakiad, Sovyetler Birliği’nin en büyük spor organizasyonuydu.
İsmini Roma köle isyanının lideri Spartacus’tan alıyordu.
1920’lerden itibaren düzenlenen Spartakiadlar milyonlarca sporcunun katıldığı dev organizasyonlara dönüştü. Bazı yıllarda katılımcı sayısı Olimpiyatlardan bile yüksekti.
Ancak Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından organizasyon önemini kaybetti ve sona erdi.
5. İşçi Olimpiyatları (Workers’ Olympiads)
Bugün çok az kişinin bildiği bu organizasyonlar, 1920’ler ve 1930’larda son derece popülerdi.
Workers’ Olympiads, işçi hareketleri tarafından düzenleniyordu.
Amaç sadece spor yapmak değil, uluslararası dayanışmayı güçlendirmekti.
Bazı organizasyonlara 100 binden fazla sporcu ve gösterici katılıyordu. Katılım bakımından döneminin Olimpiyatlarını bile geride bırakan etkinlikler oldu.
Ancak II. Dünya Savaşı öncesindeki siyasi değişimler nedeniyle tamamen ortadan kayboldular.
6. Halk Olimpiyatı (People’s Olympiad)
1936 yılında Almanya’daki Olimpiyatlara alternatif olarak düzenlenmesi planlanan People’s Olympiad, spor tarihinin en dramatik hikayelerinden biridir.
Oyunlar Barselona’da yapılacaktı. Binlerce sporcu şehre gelmişti.
Ancak açılıştan hemen önce başlayan İspanya İç Savaşı nedeniyle organizasyon iptal edildi.
Birçok sporcu ülkelerine dönmek zorunda kaldı.
Neden Kayboldular?
Bu organizasyonların çoğu üç nedenle sona erdi:
Olimpiyatların küresel marka gücü karşısında rekabet edememeleri
Siyasi sistemlerin değişmesi
Yüksek organizasyon maliyetleri
Özellikle Soğuk Savaş döneminde ortaya çıkan alternatif oyunlar, siyasi şartlar değişince varlık sebeplerini kaybettiler.
Sonuç olarak;
Bugün Olimpiyatlar dünyanın tartışmasız en büyük spor organizasyonu olarak kabul edilse de tarih boyunca birçok rakibi oldu. Goodwill Games, Friendship Games, GANEFO, Spartakiad ve İşçi Olimpiyatları bir dönem milyonlarca insanın ilgisini çekmiş, hatta bazı yıllarda Olimpiyatlardan daha fazla katılımcı toplamıştı. Ancak zaman içinde çoğu unutuldu ve spor tarihinin ilginç dipnotları haline geldiler.
** Antik Çağ’ın Unutulan Dörtlüsü: Panhelenik Oyunlar
Antik Yunan’da da Olimpiyatlar tek büyük organizasyon değildi. Onunla aynı statüde olan ve dini festivallerle harmanlanan diğer dört büyük oyun her yıl (veya iki yılda bir) düzenlenirdi.
Pythian Oyunları (Delphi): Tanrı Apollo onuruna düzenlenir ve atletizmin yanı sıra müzik, şiir ve tiyatro yarışmalarını da kapsardı
Nemean Oyunları (Nemea): Zeus’a adanmış bu oyunlarda sporcular kereviz dalından yapılan bir taç için mücadele ederdi.
Isthmian Oyunları (Korint): Deniz tanrısı Poseidon onuruna düzenlenir ve kazananlara çam dallarından örülü bir ödül verilirdi.
Heraia Oyunları (Olympia): Erkeklerin katıldığı ana Olimpiyatların gölgesinde, sadece kadınların koşu yarışları için kendi aralarında düzenlediği ayrı bir antik etkinlikti.
photo: getty
