İtalya’da 400’den fazla ada-adacık var ama bunların 80’e yakını yerleşimli..
Ülkenin en büyük iki adası dendiğinde de; tabii ki Sicilya ve Sardinya.
Diğer bilinen ada grupları ve adalar arasında Toskana Takımadaları ve Capri Adası, ilk aklımıza gelenler…
Ve bu kısa genel bilgiyi futbola bağlarsak; Sicilya adası derbisi dendiğinde de ilk akla Palermo-Catania gelir.
Palermo batı/kuzeybatıyı, Catania doğuyu temsil ediyor. Rekabet 1930’lara kadar gidiyor. 2007’deki maç sonrası çıkan olaylarda, yüzlerce yaralının yanında polis memuru Filippo Racıtı’nın ölümü, derbiyi İtalya futbol tarihinin en karanlık rekabetlerinden biri haline getirmişti ki, ligler tatil edilmişti!.
Peki Sardinya derbisi dendiğinde ?
Bugünkü yazı konumuz da o… Cagliari vs Torres (Sassari)
Dünya futbolunda bazı derbiler yalnızca iki futbol takımını karşı karşıya getirmez. Şehirleri, bölgeleri, tarihleri ve hatta bazen bir ülkenin farklı kimliklerini sahaya taşır. İtalya’nın Sardınya Adası’nda oynanan bu rekabet de tam olarak böyle bir hikayeye sahip.
Bir tarafta adanın başkenti ve güneyin temsilcisi Cagliari.. Diğer tarafta Sardinya’nın kuzeybatısındaki Sassari’nin köklü kulübü Torres.
Bu nedenle bu rekabeti yalnızca bir futbol maçı olarak görmek eksik kalır. Çünkü sahada aslında Sardınya’nın kuzeyi ile güneyi karşı karşıya gelir.
Sardinya’nın iki yüzü
Sardınya, Akdeniz’in en büyük adalarından biri.
İtalya’nın ana karasından uzakta, kendine özgü tarihi ve kültürel kimliğiyle ülkenin diğer bölgelerinden ayrılan bir ada.
Cagliari, Sardinya’nın başkenti ve nüfus bakımından adanın en önemli şehirlerinden biri. Torres ise merkezi Sassarı’de bulunan ve tarihsel kökleri çok daha eskiye uzanan bir futbol kulübü.
Dolayısıyla iki takım karşılaştığında mesele yalnızca üç puan değil: Güney mi, kuzey mi?
Cagliari adanın futbol devi.. Tarihlerinde 1969-70 sezonunda Seria A şampiyonlukları bile var!. Oanlar Sardinya’nın futbol sembolü dersek abartmış olmayız.
Torres’in hikayesi ise farklı.
Kulüp, Sardınya’nın kuzeybatısındaki Sassari şehrini temsil ediyor.
Cagliari’nin aksine, İtalya’nın en üst seviyesinde uzun süreli bir geçmişe sahip değiller. Ancak bu durum kulübün Sardinya’daki önemini azaltmıyor.
Torres, özellikle Sassari ve kuzey Sardinya’da güçlü bir bölgesel kimliğe sahip. Bu nedenle ortaya çıkan şey klasik bir “büyük takım – küçük takım” hikayesinden ibaret değil.
Torres açısından bu maçlar, adanın en büyük kulübüne karşı kuzeyin kendisini gösterme fırsatı anlamına geliyor.
Güney – Kuzey rekabeti
Bu rekabetin belki de en ilginç tarafı tam da burada: İki şehir arasında yüzlerce kilometrelik mesafe bulunuyor. Biri Sardinya’nın güneyinde, diğeri kuzeybatısında.
Bu nedenle maçlar, Sardınya’nın coğrafi ve bölgesel farklılıklarını futbol sahasına taşıyor.
İki takım aynı şehirden çıkmıyor. Aynı ilçeyi paylaşmıyor. Hatta aynı bölgesel merkezden bile gelmiyor. Ama ikisi de aynı adanın futbol kimliği için mücadele ediyor!.
Rekabet neden bu kadar özel?
Ada halkının güçlü bir bölgesel kimliği bulunuyor. Sardınya’nın kendine özgü dili, kültürü, tarihi ve gelenekleri var.
Bu nedenle ada içerisindeki kuzey-güney farklılıkları futbol üzerinden de kendini gösterebiliyor. Cagliari’nin uzun yıllar boyunca Sardinya’nın en üst düzey futbol temsilcisi olması, Torres tarafında zaman zaman farklı bir aidiyet duygusu yaratıyor. Onlar Adanın güneyindeki en büyük rakip!
Tribünlerde gerilim
Rekabetin yalnızca sahada kalmadığı dönemler de oldu. Özellikle 2010’lu yıllarda iki takım taraftarları arasında ciddi olaylar yaşandı.
2017 yılında oynanan bir hazırlık karşılaşması öncesinde ve sonrasında Sassarı’de iki taraftar grubunun karşı karşıya gelmesi büyük olaylara dönüştü.
Yaklaşık 200 Cagliari taraftarının bulunduğu grup ile Torres taraftarları arasında çıkan çatışmalarda sopalar, demir çubuklar ve patlayıcı maddeler kullanıldı.
Olaylar yalnızca stadyum çevresinde kalmadı; şehirdeki bazı noktalara da yayıldı. Bu görüntüler, rekabetinin neden yalnızca “bir alt lig maçı” olarak görülmemesi gerektiğini gösterdi!.
Bir ada, iki futbol kimliği
Cagliari–Torres’i özel yapan şey tam olarak bu.
Sicilya’daki Palermo–Catania gibi çok daha ünlü ada derbileri var.
Kıbrıs’ta APOEL–Omonia gibi futbolun siyasi ve toplumsal kimliklerle iç içe geçtiği rekabetler var.
Ancak Sardinya’daki Cagliari–Torres farklı bir hikaye anlatıyor.
Burada karşımızda: Güney – Kuzey, Başkent – bölgesel merkez, Adanın devi – kuzeyin temsilcisi gibi karşıtlıklar bulunuyor. Ve hepsi aynı futbol sahasında buluşuyor.
Bu rekabeti anlamak için yalnızca futbol tarihine bakmak yetmez: Haritaya bakmak gerekir!.
Sardinya’nın güney ucundaki Cagliari’den kuzeybatıdaki Sassari’ye doğru baktığınızda, aradaki yüzlerce kilometrelik mesafenin futbol sahasında 90 dakikaya dönüştüğünü görürsünüz.
