Spor tarihinde bazı tekil hamleler, davalar hatta insanlar, oyunun kurallarını gerçekten geri dönülmez şekilde değiştirdi.
İşte en ikonik örnekler, kısa açıklamalarıyla, “amiral gemisi futbolu baz alarak” bizce ilk 11 ;
FUTBOL
** Bosman Kuralı (Jean-Marc Bosman) – 1995
Sözleşmesi biten oyuncuların bedelsiz transfer olabilmesini sağladı.
AB içinde yabancı oyuncu kotalarını fiilen bitirdi. Modern futbol ekonomisinin başlangıcı.
Bugünkü “free agent” piyasası = Bosman’ın mirası.
** Geri Pas Kuralı – 1992
Kaleciye bilinçli geri pas elle tutulamaz. Oyun hızlandı, pres başladı.
Modern, tempolu futbolun temel taşı.
** VAR (Video Assistant Referee) – 2017
Hakem kararlarına teknoloji girdi. Oyun adaleti, tartışma seviyesi (ofsaytlar başta) az da olsa azaldı.
Futbolun “insani hata” geleneğini kıramasa da biraz olsun indirdi.
AMERİKAN FUTBOLU (NFL)
** Rooney Rule – 2003
Head coach ve üst düzey pozisyonlar için azınlık aday mülakatı zorunluluğu.
Amaç: sistemik ayrımcılığı kırmak.
** Mel Blount Rule – 1978
Cornerback’lerin receiver’lara sert temasını kısıtladı.
Pas oyunu patladı, modern NFL başladı. Bugünkü “pas ağırlıklı NFL”in temel taşı.
BASKETBOL (NBA)
** 3 Sayı Çizgisi – 1979
Oyun alanı genişledi. Şutörlerin değeri fırladı.
Steph Curry devriminin altyapısı.
ATLETİZM
** Fosbury Flop (Dick Fosbury) – Yüksek Atlama – 1968
Sırt üstü atlayış tekniği. Kuralları değil, oyunun kendisini değiştirdi.
Dick Fosbury, yüksek atlamada sırta dönük atlayış tekniğini kullandı. Altın madalya kazandı.
O ana kadar kullanılan makas ve yan dönük teknikleri bir gecede eski yaptı.
TENİS
** Tie-Break Kuralı -1970
Maç süreleri kontrol altına alındı. TV yayıncılığı için devrim.
US Open bu yeniliğin ilk büyük turnuvadaki örneği oldu.
“Maraton maçlar” nostalji oldu.
** Hawk-Eye (Challenge Sistemi) -2006
Hakem hataları dramatik şekilde azaldı. Oyuncu-hakem ilişkisi değişti.
Psikolojik savaş boyutu eklendi.
MOTOR SPORLARI
Halo Sistemi (F1) -2018
Pilot güvenliği için zorunlu kalkan. Başta sevilmedi, sonra hayat kurtardı.
“Estetik mi, güvenlik mi?” tartışmasını bitirdi.
KRİKET
Twenty20 (T20) Formatı – 2003
5 günlük maç → 3 saatlik şov. Kriketin küreselleşmesini sağladı.
İlk kez İngiltere’de, England and Wales Cricket Board (ECB) tarafından başlatıldı.
Sporun “Netflixleşmesi”.
*** Ortak Nokta
Bu hamlelerin çoğu ya adalet, ya güvenlik, ya da oyunun izlenebilirliği için yapıldı
Ama hepsi oyunun ruhunu çokca değiştirdi.
