La Vuelta’nın kendine has, neredeyse sadece bu yarışta duyduğumuz o coğrafi ve kültürel terminolojisi ile sizlerle birlikteyiz.
Fransa Turu’nun lanterne rouge’u veya chasse-patates’i ne kadar ikonikse, İspanya Turu da dilimize ve bisiklet literatürüne aynı oranda renkli, sert ve karakteristik terimler armağan ediyor diyebiliriz.
** İşte İspanya yollarının tozunu, dik yokuşlarını ve o kavurucu sıcaklarını en iyi özetleyen özel terimler:
La Vuelta’ya Has Coğrafi ve Taktik Terimler
** La Montaña / La Bola del Mundo (veya efsanevi zirve bitişleri): Her Grand Tour’un dağları vardır ama La Vuelta’nın tırmanışları, özellikle de asfaltsız veya askerî üslerin tepesindeki o duvar gibi dik rampaları (Angliru, Bola del Mundo, Gamoniteiru) bisikletçilerin ruhunu teslim ettiği yerlerdir.
Burada mesele sadece hauteur (rakım) değil, yolun eğiminin sık sık %20-25’leri bulmasıdır.
** La Siesta (Peloton’un Öğle Uykusu): İspanya’nın kavurucu yaz sıcağında, yarışın ilk saatlerindeki o uykulu, sakin tempo.
Herkesin tempoyu düşürüp en arkada su torbalarıyla boğuştuğu, neredeyse ateşi düşürme seansı gibi geçen o saatler pelotona adeta bir siesta havası verir.
** El Abanico (Yelpazeler): Fransa’da bordure denilen yan rüzgar tuzağı, İspanya’nın özellikle düz ve kurak bozkırlarında (mesela Endülüs veya Valladolid taraflarında) abanico adını alır.
Peloton rüzgarı arkasına alıp çapraz dizildiğinde arkada kalanlar yelpaze gibi açılır ve yarış orada biter.
İspanyol Yol Bisikletçiliği Ruhunu Anlatan Kelimeler
** La Locura (Çılgınlık): La Vuelta’nın genel karakteridir. Giro hesap kitapla, Tour ise gergin satranç tahtasıyla kazanılır; ama La Vuelta genellikle puro içen taraftarların arasında, kaosa dönen etaplarda, dağın başında la locura (tam bir deli işi) ataklarla şekillenir.
Cuneta (Yol Kenarı): İspanyol spikerlerin atak anlarında en çok bağırdığı kelimelerden biridir. “¡Por la cuneta!” (Yolun kenarından, en uçtan gidiyor!).
Bisikletçilerin tırmanırken veya rüzgarda en az sürtünmeyi ya da en kısa çizgiyi aramak için asfaltın bıçak sırtı kenarını kullandıkları o tehlikeli çizgiyi ifade eder.
El Caloret (Sıcaklık / Bunaltıcı Sıcak): Özellikle Valensiya yöresinden bisiklet literatürüne sızan, o dayanılmaz, asfaltın eridiği yaz sıcağını anlatan terim.
Etap sonlarında bisikletçilerin dudaklarının çatlamış halini ve buzlu bidonlara sarılmalarını en iyi bu kelime özetler.
Karakterler ve Unvanlar
El Pacto (Pakt / Gizli Anlaşma): Büyük Turlar’da kaçış gruplarında sık olur ama La Vuelta’nın son haftasındaki o yorgunluk ve İspanyol takımlarının kendi arasındaki (Euskaltel kültürü, Movistar dinamikleri vb.) yazılı olmayan ittifaklar, etabın sonunda liderlik veya etap zaferi için yapılan o sessiz pazarlıkları ifade eder.
El Brujo (Büyücü): İspanya bisikletinde yaşlı, dağlarda herkesi ipe dizen ama tecrübesiyle görünmez olan o kurnaz tırmanıcılara takılan lakaptır.
Pelotonun en beklenmedik anında sihirbaz gibi sahneye çıkarlar.
Yol ve Yarış Dinamikleri
La Portilla / El Portillo (Geçitler): Fransa’da col veya İtalya’da passo neyse, İspanya’da da dağ geçitleri puerto veya portillodur. Ancak Vuelta’nın dağları genellikle Alpler veya Pireneler gibi uzun, istikrarlı tırmanışlar değil; kısa ama duvar gibi dik, bisikletçiyi %20’lik rampalarda aniden duvara çarpmış gibi bırakan yapısıyla ünlüdür.
La Montaña Rusa (Hız Treni): Vuelta’nın bazı etap profillerini tam anlamıyla özetler. İspanya’nın coğrafi yapısı gereği düzlük bulmak zordur; etaplar boyunca bisikletçiler in-çık, sürekli bir hız trenindeymiş gibi 3. ve 2. kategori tırmanışları art arda tırmanıp inerler.
El Muro (Duvar): Normal tırmanışlardan farklı olarak, son kilometrelerinde eğimin %20–25 aralığına fırladığı, bisikletçilerin adeta ayakta bile durmakta zorlandığı o kısa rampalara verilen genel ad. (Örn: Mur de Guia veya Valdepeñas de Jaén’deki ünlü duvarlar).
Ve son olarak ta; La Huelga / Los Aficionados (Taraftar Çılgınlığı): Tour de France’da seyirciler genelde düzenlidir; Giro’da ise tutkulu bir opera sahnesi gibidir.
Ancak Vuelta’da taraftarlar (özellikle Bask bölgesindeki Euskaltel turuncuya bürünmüş kalabalıklar veya Asturias’taki Angliru manyakları) bisikletçiye neredeyse dokunacak kadar içine girerler, adeta sürücünün bacağıyla birlikte pedal çevirirler. O yüzden oradaki kalabalık kültürü başlı başına bir terimdir!.
