Spor devi Amerika bisiklette neden lider, sistem ülkesi olamadı?
Bu soru bisikletin kültür mü, sistem mi olduğuna dair çok iyi bir örnek aslında..
Kısa cevap olarak; ABD yıldız çıkarabildi ama kültür üretemedi diyebiliriz.
** Detaya geçersek; madde madde yazmaya çalışalım;
Bisiklet ABD’de spor değil, Avrupa’da ise hayat!..
Özellikle Fransa, Belçika, İtalya, Hollanda gibi ülkelerde bisiklet = yerel kimlik.
Çocuklar 8–9 yaşında kulüplere girer, hafta sonu yarışları köyden köye yapılır. Yani profesyonellik doğal bir akış.
Avrupa’da toplumsal sahiplenme had safhada. Yarışlar milli bayram gibi kutlanır ve yaşanır. Kültürel bir gelenek, ritüeldir birçok ülkede…
ABD’de ise bisiklet ya hobi ya da geç yaşta seçilen bir branş.
Okul/mahalle temelli yarış kültürü yok. Spor, “yapılan” bir şey ama Avrupa’nın birçok ülkesinde olduğu gibi yaşanan bir şey değil.
Ve en önemli duvarlardan biri de; Kolej Sisteminin Bisiklete Uymaması
ABD sporunun ana damarının kolej sistemi olduğunu hepimiz biliyoruz.
Ama bisiklet; takım + bireysel hibrit. 18 yaşından sonra başlanabilecek bir spor değil. Profesyonelliğe geçiş erken olmalı
NCAA bisikleti merkez almaz çünkü zaten oradan 22 yaşında mezun olacak sporcu için, bu spora profesyonel anlamda başlamak çok geç bir yaş.
Avrupa Takım hiyerarşisi zaten ABD’de Yok
Avrupa sistemi; miniklerle başlayıp, gençler, U23, Continental, ProTeam, WorldTour diye gidiyor ve her seviye net. ABD’de ise bu merdiven kopuk!..
Greg Le Mond çok büyük sporcuydu. Lance Armstrong etkisi de azımsanamaz, ama malum doping skandalı ülkeyi soğuttu. Yani kısa vadeli patlama getirse de, uzun vadedeki hasarı çok daha büyük oldu.
Lance Armstrong doping skandalı olmasaydı da, ABD’de bisikleti popüler yaptığı doğru olsa da, yine de sistem değil, kahraman kültü yaratmıştı.
Sonrasında meşhur doping skandalı ile sponsorlar kaçtı. Güven kaybı ile de altyapı yatırımı da çöktü. ABD bir nevi sahneden ister istemez çekildi (ya da çekilmek zorunda kaldı).
Yeni nesilde de, 2023 La Vuelta şampiyonu Sepp Kuus ve kadınlarda da 2024 Paris Olimpiyatları’nda yol yarışında altın madalya kazanan Kristen Faulkner ilk aklımıza gelenler ama hep bireysel…
Yol Güvenliği ve Şehir Yapısı da önemli bir etken.
Avrupa’da dar yollar, trafik + bisiklet iç içe, yarış simülasyonu doğal.
ABD’de ise geniş otoyollar, gidilen ev-iş mesafeleri uzun olduğu için, bisiklet günlük ulaşım aracı değil!..
Medya ve Ekonomi Gerçeği yani Kapitalizm.
ABD’de NFL, NHL, NBA, MLB varken Bisiklet reyting üretmez. Dünyanın 1 numaralı sporu olan Futbol bile “milyar dolarlık yatırımlara” rağmen bu 4 köklü ana dişliyi kıramıyor!..
Sponsor için geri dönüş düşük. Avrupa’da ise yerel sponsor yeterli. Takım = şehir kimliği
Mentalite Farkı da önemli.
Avrupa bisikletçisi için bu bir spor değil yaşam biçimi. Madalya sonraki hedef ama ABD’li sporcu için tek gerçek kıstas başarı; kazanamıyorsam başka spora geçerim algısı.
ABD bisiklette birey üretir, Avrupa bisiklette ekosistem üretir diyerek yazıyı bitirelim. Bu yüzden ara sıra, Greg LeMond çıkar, Lance Armstrong çıkar ama süreklilik gelmez.
photo: getty
