Aynı yarışmada kadın ve erkeklerin birlikte mücadele edebildiği olimpik sporlar dendiginde tabii ki ilk akla gelen; Binicilik
Hatta Binicilik, Olimpiyatlarda kadın ve erkeklerin aynı bireysel kategoride, aynı kurallar altında ve aynı madalya için yarışabildiği tek spor dalıdır!.
Ancak “kadın ve erkeklerin eşit yarıştığı tek olimpik spor” denirse, karma takım ve karma çiftler kategorileri bulunan birçok spor olduğu için yanlış anlaşılabilir. Örneğin tenis, badminton, masa tenisi, okçuluk, atıcılık gibi branşlarda da kadın ve erkekler birlikte yarışan kategoriler var.
Bu, Olimpiyatların en dikkat çekici örneği
Kadın ve erkek sporcular:
Aynı parkurda yarışır.
Aynı madalya için mücadele eder.
Aynı sıralamada yer alır.
Terbiye, engel atlama ve üç günlük yarışma disiplinlerinde cinsiyet ayrımı yoktur.
Neden binicilikte ayrım yok?
Binicilikte başarı yalnızca fiziksel güce dayanmaz.
Sporcunun:
teknik becerisi,
denge yeteneği,
refleksleri,
stratejik kararları,
atıyla kurduğu iletişim sonucu belirleyen en önemli faktörlerdir.
Bu nedenle kadın ve erkek sporcular uzun yıllardır aynı kategoride yarışmaktadır.
Kadınların tüm binicilik branşlarında yarışmasına izin verilmesinden (1964) sonra bireysel olimpiyat altın madalyalarını kazanan sporculara bakıldığında, erkekler sayıca önde olsa da kadınlar da önemli başarılar elde etti.
Bireysel Engel Atlama (Jumping) erkek dominasyonu gorülüyor ve olimpiyat tarihinde bugune dek kazanabilen kadin sporcu yok!.
Mesela 2024 Parisi ele alalım.
Cinsiyet dağılımı ise yaklaşık olarak şöyleydi:
Erkek sporcu: 57 kişi
Kadın sporcu: 16 kişi
Toplam: 73 binici
Yani Paris 2024 bireysel engel atlamada:
Kadınlar yaklaşık %22
Erkekler yaklaşık %78 oranındaydı.
Altın madalyayı Alman Christian Kukuk kazandı, gümüş İsviçreli Steve Guerdat, bronz ise Hollandalı Maikel van der Vleuten oldu. Üç madalya sahibi de erkekti.
Ama Bireysel Terbiye (Dressage) dendiginde de tam tersi!. En son erkek şampiyon icin ta 1980’lere kadar gidiyoruz ve tarihe bunu basarabilen erkek sayisi da sadece 3!.
Dressage güçten çok hassasiyet ve iletişim sporudur.
Engel atlamada patlayıcı hız, cesaret ve risk yönetimi daha fazla öne çıkarken, dressage tamamen ince kontrol üzerine kuruludur.
Binici:
Atın en küçük hareketini hissetmeli,
Çok küçük bacak ve el sinyalleri vermeli,
Ritmi korumalı,
Atla kusursuz bir uyum oluşturmalıdır.
Bu nedenle fiziksel güç avantajı daha az belirleyicidir. Teknik, sabır ve detaylara dikkat çok daha önemlidir.
Paris 2024’te:
Altın: Jessica von Bredow-Werndl
Gümüş: Isabell Werth
Bronz: Charlotte Fry
Yani ilk üç sıranın tamamı kadın sporculardan oluştu!.
Bireysel Eventing (Üç Günlük Yarış) Burada da erkek hegamonyası var ama 2020 Tokyo Oyunları’nda altın madalya kazanan Julia Krajewski, tarihin ilk kadın şampiyonu olmuştu.
** Alman sporcu nasıl kazandı ?
Dressage (Terbiye)… Yarışa lider başlamadı. Hatta 25.20 ceza puanıyla 4. sıradaydı. Ancak rakipleriyle arasındaki fark çok küçüktü.
Cross-country (Arazi parkuru)… En kritik bölümlerden biriydi. Atı Amande de B’Neville (Mandy) ile çok güvenli ve hızlı bir tur çıkardı.
Sadece 0.4 zaman cezası aldı ve genel sıralamada üst sıralara yükseldi.
Show jumping (Engel atlama finali)… Altın madalyanın belirlendiği bölüm buydu. Baskı altında hata yapmadı; yalnızca 0.4 zaman puanı ekledi.
Toplamda 26.0 puanla birinci oldu. En büyük avantajı şuydu: Rakipleri hata yaparken Krajewski istikrarını korudu. Eventing’de her bölüm ayrı ayrı kazanılmaz; amaç üç gün boyunca mümkün olduğunca az ceza toplamaktır. O da bunu mükemmel yaptı.
Kısaca Julia Krajewski gücüyle değil, kusursuz istikrarıyla kazandı. Dressage’da zirvede değildi, ancak cross-country’de risk almadı ve final engel parkurunda baskıya rağmen hata yapmayarak tarihe geçti.
Eventing üç farklı bölümden oluşur:
Dressage (terbiye) – Atla uyum ve hassas kontrol
Cross-country – Uzun parkur, doğal engeller, hız ve cesaret
Show jumping (engel atlama) – Teknik ve hata yapmama
Yani sporcu aynı yarışmada hem zarif kontrol hem de yüksek riskli dayanıklılık göstermek zorundadır. Eventing’in erkekler tarafından daha fazla kazanılmasının temel nedenleri tarihsel ve istatistiksel faktörlere dayanır.
Spor uzun süre askeri süvari geleneğiyle bağlantılı olduğu için erkek sporcuların sayısı fazlaydı; ayrıca cross-country gibi dayanıklılık, cesaret ve hızlı karar verme gerektiren bölümlerde deneyim ve at-binici uyumu büyük rol oynar.
