Buz hokeyi denildiğinde akla ilk olarak Kanada, Amerika ve dünyanın en büyük ligi NHL gelir. Ancak bu spor, Avrupa’da da son derece popüler ve bu popülerliğin temelleri, Sovyetler Birliği’nin efsane antrenörü Anatoly Tarasov ile atılmıştır.
Bugün, Sovyetler Birliği’nin buz hokeyindeki altın çağını inşa eden ismi inceleyeceğiz beraberce…
Anatoly Tarasov, 1918 yılında Sovyetler Birliği’nin Moskova şehrinde doğdu. Hem oyuncu hem de antrenör olarak kariyerine damgasını vuran Tarasov, Sovyet buz hokeyinin babası olarak kabul edilir ki antrenörlük kariyerine başladığı dönemde, Sovyetler Birliği’nin buz hokeyindeki organizasyonu çok yeniydi.
Tarasov, bir devrim yaratmaya karar verdi ve bu devrim “teoride kalmayıp pratikte de” fazlasıyla başarılı oldu. O, sadece bir antrenör değil, aynı zamanda bir felsefeci, stratejist ve yetenek avcısıydı.
Sovyetler Birliği’nin Altın Çağı: Tarasov’un Devrimi
Tarasov’un antrenörlüğünde Sovyet hokey takımı, 1954 ile 1960 yılları arasında 6 Dünya Şampiyonası kazandı. Tarasov’un takımları, sadece fiziksel güç değil, stratejik düşünme, sistemli oyun ve bireysel yeteneklerin takımla uyumlu şekilde çalışmasıyla dikkat çekti.
1956 senesi, Tarasov’un kariyerinde önemli bir dönüm noktasıydı. Cortina d’Ampezzo Olimpiyatları’nda Sovyetler Birliği, 7 maçta 7 galibiyetle, 40 gol atıp, sadece 9 gol yiyerek, Amerika (4-0) ve Kanadayı (2-0) gol bile yemeden geçerek ilk Olimpiyat altınını kazandı.
Bu zafer, Sovyet buz hokeyinin dünyadaki yerini sağlamlaştıran bir adım oldu.
Bu Sovyetlerin ilk Olimpiyat madalyası idi ve hanedanlık başladı. Sadece 1960 Squid Walley’de 3. oldular ama sonrasında seri 4 kez üst üste Olimpiyat altını alarak sürdü. Taa ki o meşhur, tarihe Miracle on the Ice diye geçen 1980 ABD finalinde kaybedene dek.
Ama kaldıkları yerden devam edip, 1984-88 ve 91’de dağıldıktan sonra Unified ismiyle ama bildiğimiz Rusya olarak 1992’de bir kez daha kazandılar!..
Tarasov’un Antrenörlük Felsefesi: Total Hockey (Total Hokey)
Tarasov’un geliştirdiği “Total Hockey” anlayışı, Sovyet buz hokeyine bir devrim niteliğindeydi. Tarasov’a göre, buz hokeyi sadece fiziksel bir mücadele değil, aynı zamanda zihinsel bir savaştı. Onun felsefesi, sistemli takım oyununu ve oyuncuların bireysel yaratıcılığını birleştirmeye dayanıyordu.
Ayrıca baleyi antrenmanlara entegre eden yenilikçi bir sistem kurmuştu ki hele de teklonoji çağından uzak o devirde inanılmaz bir başarıydı bu.
Kanadalıların fiziksel oyun tarzını, Rusların teknik ve hızlı paslaşma yeteneğiyle birleştiren ve buna oyuncularına zorunlu kıldığı klasik bale eğitimi ile vites arttırtan özgün bir “takım oyunu” felsefesi geliştirdi.
Öyle bir yapı oluşturmuştu ki Tarasov, makine gibi işleyen, teknik ve oyun zekası ile birleşen bu robotik düzen onlara, (o ve ondan sonrası beraber) toplamda 10 Olimpiyatta 8 altın, 1 gümüş, 1 bronz getirmişti.
“Tarasov’un hokey anlayışında bulunan temel unsurlar; yüksek teknik seviye, zihinsel hazırlık, takım oyunu ve bireysel yeteneklerin birleşimi yanında, hız ve dinamizm üzerine kuruluydu ki, All Around bir kurşun geçirmez Canavar” yaratmıştı adeta!
Efsane Oyuncular ve Tarasov’un Global Mirası
Anatoly Tarasov’un buz hokeyindeki etkisi, sadece onun takımının başarılarıyla sınırlı kalmadı. O, buz hokeyinin evrimini yönlendiren bir öncüydü ki en büyük miraslarından biri; hızlı, teknik ve stratejik oyun anlayışını geliştirerek, diğer ülkelerdeki antrenörlere de ilham vermesiydi!.
Tarasov’un eğittiği oyuncular arasında, kaleci Vladislav Tretiak, iki forvet Valeri Kharlamov-Boris Mikhailov gibi buz hokeyinin en büyük isimleri de yer alır. Bu oyuncular, sadece yetenekli olmamakla birlikte, Tarasov’un sistemine ve felsefesine göre yetiştirilmiş, buz hokeyine yön veren simgelere dönüşmüşlerdir.
Özellikle 3 Olimpiyat altınında imzası olan Tretiak, kalecilikte devrim yaratan bir figürdü. Onla bire bir, her antrenman sonrası saatlerce şut çalışması yaptırarak, adeta “Bruce Lee’vari gibi otomatik refleks” haline getirmişti ahtapot kaleciyi.
Tarasov, bugün bile sadece Rusya ve Avrupa özeli değil, tüm tarihin en iyi antrenörlerinden biri olarak kabul edilir.
1995’de kaybettik büyük efsaneyi, ama onu ama bıraktığı yetiştiricilik mirası, aynı genden, ünlü artistik buz pateni antrenörü olan kızı, neredeyse “elini attığı herkesi şampiyon yapan” Tatyana Tarasova ile devam etti. Kimler mi ? Mesela Alexei Yagudin, Evgeni Plushenko ve Mao Asada…
