Geçen aylarda Milanonun tarihi stadı için bir yazı yazmıştık. San Siro mu Guiseppe Meazza mı diye? Bugünkü konumuz da benzer özelliklere sahip bir başka şehrin iki büyük futbol devi: Genoa ve Sampdoria…
Neyse ki Stadio Luigi Ferraris ya da halk arasındaki adıyla Marassi’de, Milano’daki Milan-Inter hattında yaşanan o keskin “San Siro vs. Meazza” krizine benzer devasa bir isim kavgası Cenova’da (Genoa) yaşanmaz!.
** Ortak şekilde stadyumu kullanıyorlar ve hatta bu ortaklık sadece maç günlerini paylaşmaktan öte, yakın dönemde kurumsal bir boyuta da taşındı: İki kulüp, stadın ortak yönetimi ve modernleşmesi amacıyla “Genoa Stadıum SRL” adında ortak bir şirket kurdu. İtalyan futbolunun ortak ev sahipliği yapacağı EURO 2032 hazırlıkları kapsamında, stadın ortaklaşa yenilenmesi ve modernize edilmesi için projeler ve belediye anlaşmaları yürütülüyor.
Durumun Dinamikleri Milano’dan Oldukça Farklı
Luigi Ferraris ismi, şehrin iki ezeli rakibinden bağımsız olarak, doğrudan Cenova şehrinin ve futbolunun ortak trajik köklerine dayanır.
** Taraftarların Tercihi: Genoa ve Sampdoria taraftarları stadyumun resmi adından rahatsızlık duymazlar. Ancak günlük dilde, bilet alırken veya maçtan bahsederken stadı adıyla değil, bulunduğu semtin adıyla yani “Marassi” olarak anmayı tercih ederler. (Orn: “Bugün Marassi’ye gidiyoruz”).
** Ortak Hafıza: İki kulüp de bu stadyumu paylaştığı için (Sampdoria 1946’da kurulduktan sonra stadı Genoa ile ortak kullanmaya başladı), bu isim ne Genoa’ya ne de Sampdoria’ya “tek taraflı bir dayatma” gibi gelmez!. Aksine her iki kulüp de bu adı benimsemiştir.
** Cenova’daki stadyum 1911 yılında kapılarını açtığında resmi olarak “Campo Sportivo Genoa Cricket & Football Club di Via del Piano” (veya kısa adıyla Campo di Via del Piano) adını taşıyordu.
İnşa edildiği sokağın adından (Via del Piano) alan bu ilk isim, 1933 yılında stadyum büyütülüp dönemin kahraman futbolcusu Luigi Ferraris’in anısına ithaf edilene kadar resmi kayıtlarda bu şekilde kalmıştır. Halk ise ilk günden itibaren burayı bulunduğu semtin adından ötürü Marassi olarak çağırmıştır.
Peki Luigi Ferraris İsmi Nereden Geliyor?
Stada adını veren Luigi Ferraris, İtalyan futbol tarihinin çok trajik ve saygıdeğer figürlerinden biridir.
Hikayesi ise şöyledir:
** Genoa’nın Kaptanı ve Mühendisi: 20. yüzyılın başlarında Genoa CFC forması giyen Luigi Ferraris, takımın kaptanlığını yapmış parlak bir futbolcuydu. Aynı zamanda makine mühendisliği eğitimi almış çok yönlü bir sporcuydu.
** Dünya Savaşı Kahramanı: 1. Dünya Savaşı patlak verdiğinde ülkesi için cepheye koşan bir İtalyan askeri subayıydı (teğmen). Maalesef savaş sırasında, 1915 yılında muharebe meydanında hayatını kaybetti. Sadece 27 yasındaydı.
** İtalyan Futbolunun İlk Anıtı: Ölümünün ardından Genoa kulübü ve İtalyan futbol camiası, bu kahraman futbolcunun hatırasını yaşatmak için 1911’de açılan stadın adını 1933 yılında Stadio Luigi Ferraris olarak değiştirdi.
Cenova’daki bu mabet; kulüp aidiyetlerinin ötesinde, İtalya’nın ve şehrin ortak tarihine ve bir savaş kahramanına adandığı için her iki kulüp tarafından da gururla taşınmaktadır.
Ya Marassi İsmi?
“Marassi”, aslında futbolla hiçbir ilgisi olmayan, tamamen coğrafi ve tarihsel köklere sahip bir semt adıdır.
** Semtin Adı: Marassi, İtalya’nın Cenova (Genova) şehrinin tarihi ve popüler mahallelerinden biridir. Stadın ta kendisi 1911 yılında bu semtin sınırları içinde inşa edildiği için, İtalyan halkı ve taraftarlar ilk günden itibaren burayı resmî adından ziyade coğrafi kimliğiyle, yani “Marassi” olarak çağırmıştır.
** Kelime Kökeni: “Marassi” isminin kökeni, yüzyıllar öncesine, bölgenin tarım yapılan kırsal olduğu dönemlere dayanır. Bölgede geçmişte büyük toprak sahipliği yapmış veya çiftlikleri bulunan Marassi ailesinin soyadından gelmektedir. Zamanla bu ad, etraftaki vadinin ve yerleşimin ortak adı haline gelmiştir.
Yani ligdeki kategorileri farklı olsa da (biri Serie A’da diğeri Serie B’de mücadele etse de), Cenova’nın bu tarihi mabedi her iki kulübün de ev sahibi olmaya devam ediyor.
Neden Derby della Lanterna ?
Cenova’nın iki ezeli rakibi Genoa ve Sampdoria arasında oynanan maça “Derby della Lanterna” (Fener Derbisi) denmesinin nedeni, doğrudan şehrin en büyük simgesine ve tarihi denizcilik mirasına dayanır.
La Lanterna (Cenova Feneri): Şehrin limanında, 16. yüzyıldan beri dikilen ve dünyanın hala ayakta duran en eski deniz fenerlerinden biri olan La Lanterna di Genova (Cenova Feneri) yer alır. Bu fener, yüzyıllardır hem denizcilere yön veren bir simge hem de tüm şehrin ortak kimliğinin ve gururunun en büyük göstergesidir!.
