Duvarın 9 Kasım 1989’da yıkılmasıyla Batı ile birleşen Doğu Almanlar;
DDR-Oberliga’da ilk ve son şampiyonluğu yaşayan Hansa Rostock,
1974’te Avrupa Kupa Galipleri Kupası’nı kaldıran Magdeburg, aynı kupada final oynayan Lokomotive Leipzig ve tarihlerinde yüze yakın Avrupa maçı bulunan Dynamo Dresden gibi köklü kulüplerin yanı sıra,
Bugün Bundesliga’da boy gösteren Union Berlin ile Energie Cottbus gibi değerleri miras bırakırken; günümüzde Red Bull desteğiyle ayağa kalkan RB Leipzig popülaritesiyle öne çıkıyor.
Zamanında Stasi’nin gölgesinde üst üste 10 şampiyonluk kazanan BFC Dynamo ile beş kez Oberliga zirvesine çıkan ASK Vorwärts Berlin ise tarihin tozlu raflarında unutulmaz anılar olarak yerini koruyor.
Ve bugünkü yazı konumuz olan; Carl Zeiss Jena
Bir optik fabrikasının işçileri tarafından 13 Mayıs 1903’te kurulan Mavi, Sarı ve Beyaz renkliler; Almanya profesyonel futbol liglerinde adını doğrudan tarihi bir kişiden ve endüstriyel bir markadan alan tek kulüp konumunda…
Renklerini Şehrin Armasından Alır: Alman futbolunda genelde kulüpler geleneksel tek veya çift renk kombinasyonları kullanırken, Carl Zeiss Jena’nın mavi-sarı-beyaz renk kombinasyonu doğrudan Jena şehrinin armasından gelmekte…
** Carl Zeiss Jena ismi, hem optik sektörüne damga vurmuş tarihi bir bilim insanından hem de kulübün doğduğu Alman şehrinden gelmektedir.
İsmin arkasındaki hikaye iki temel bileşenden oluşur:
Carl Zeiss: 19. yüzyılda Almanya’nın Jena şehrinde hassas optik aletler, mikroskoplar ve lensler üretmeye başlayan dünyaca ünlü optik ve mekanik mühendisi Carl Zeiss’ın (1816–1888) soyadıdır. Kendisi, Ernst Abbe ve Otto Schott ile birlikte modern optik endüstrisinin temellerini atmıştır.
Jena: Kulübün ve şirketin kurulduğu, aynı zamanda Almanya’nın Thüringen eyaletinde bulunan tarihi üniversite şehrinin adıdır.
Cennet” İçindeki Stadyum ve Efsanevi Işıklar
Paradise (Cennet) Vadisi: Kulübün ev sahipliği yaptığı tarihi Ernst-Abbe-Sportfeld, Alman futbolundaki en romantik konumlardan birine sahiptir. Stadyum, Saale Nehri vadisinin havzasında, dik yamaçları ve kayalıklarıyla ünlü “Kernberge” tepelerinin eteklerindeki “Paradies” (Cennet) adı verilen park bölgesinde yer alır.
Geleceği Gören Işıklar: Kulüp henüz Doğu Almanya dönemindeyken, 1974 yılında stadyumuna o dönem için devasa sayılabilecek modern projektörler (floodlights) dikti. Bu dev ışıklar, kulübün o anki ölçeğinden çok daha büyük bir geleceğe ve vizyona sahip olduğunun sembolü olarak tarihe geçti.
Avrupa’nın Zirvesi: 1981 Kupa Galipleri Kupası Finali
Soğuk Savaş Dönemi Fırtınası: Doğu Almanya (DDR) Oberliga’da 3 kez şampiyon olan Jena, asıl büyük sükseini Avrupa kupalarında yaptı.
1981 yılında UEFA Kupa Galipleri Kupası’nda finale yükseldiler.
Düsseldorf’taki Dramatik Final: Almanya’nın Düsseldorf kentindeki Ren Stadyumu’nda oynanan finalde Sovyet temsilcisi Dinamo Tiflis ile karşılaştılar. Maçta Gerhard Hoppe’nin golüyle 1-0 öne geçseler de, son dakikalarda yedikleri gollerle sahadan 2-1 mağlup ayrılarak kupayı kaçırdılar.
Ancak o dönemin kısıtlı Doğu Almanya şartlarında bu başarı büyük bir efsane olarak yazıldı.
Alman TV Tarihine Geçen “Jena Kuralı” (Jena-Regel)
Alman futbolunun kült detaylarından biri de “Jena Kuralı”dır.
Bu kavram, Alman televizyon tarihinin en çok izlenen yarışmalarından biri olan Kim Milyoner Olmak İster? programının (“Who Wants to Be a Millionaire”) 2006 yılındaki özel bir bölümünde soru olarak sorulmuş ve 13.75 milyon izleyicinin ekran başına kilidinde yer alarak popüler kültür tarihe geçmiştir.
Küllerinden Doğan Bir Kupa Canavarı (DFB-Pokal Sürprizleri)
Almanya’nın ikiye bölünmesinin ardından birleşik lig sistemine geçişte ekonomik olarak çok yıpranan ve alt liglere kadar gerileyen kulüp, bir “Kupa Uzmanı” kimliği taşır.
Özellikle 2006/07 sezonunda henüz 3. lig seviyesindeyken DFB-Pokal’da (Almanya Kupası) büyük bir peri masalı yazarak yarı finale yükselmiş; bu süreçte Schalke 04, Bayern Münih’in yedekleri ve Nürnberg gibi devleri veya üst lig ekiplerini turnuva dışı bırakmayı başarmıştır.
Bugün endüstriyel futbolun devasa bütçeleri, milyarlık kulüpleri ve steril stadyumları arasında kaybolurken; Carl Zeiss Jena gibi hikayeler bize futbolun sadece bir oyundan ibaret olmadığını hatırlatıyor. Saale Nehri’nin kıyısındaki o sessiz “Cennet” vadisinden yükselen mavi-beyaz ses, Soğuk Savaş’ın gri gökyüzüne inat, futbolun saflığına yazılmış direniş destanlarından biri.
İster 1981’deki o hayalet finalin sessizliğinde, ister Jenaer Regel ile şekillenen modern sahaların ilk temellerinde arayın; Carl Zeiss Jena, futbolun kalbinin tabelalarda değil, köklerinde attığının en canlı kanıtı. Sadece optik lensleriyle değil, futbol tarihine bıraktığı bu keskin ve nostaljik odakla da unutulmayı hak etmeyen bir futbol romantizmi!.
Topun ağaçlar arasından kaçtığı o eski günlerin hatırına, futbolun saf kalbine selam olsun.
