İki Ayrı Ragbi Neden Var?
Ragbiseverler bilir. Dünyada birbirinden farklı kurallarla oynanan iki büyük ragbi kodu var: Rugby Union ve Rugby League.
Bugün 15 kişilik Rugby Union ile 13 kişilik Rugby League arasındaki farklar oldukça belirgin. Oyunların temposu, kuralları, taktikleri ve hatta bazı ülkelerdeki popülerlikleri birbirinden farklı.
Fakat aslında ikisinin de kökeni aynı oyuna, 19. yüzyıl İngiltere’sinde oynanan rugby football’a dayanıyor. Bu iki oyunun yollarının ayrıldığı yer ise oldukça net: Huddersfield, İngiltere.
“Hangisi gerçek ragbi?” diye sorarsak, tarihsel olarak ikisi de ragbi; ama uluslararası düzeyde “rugby” denince genellikle Rugby Union kastedilir. Ya da Rugby Union’ı “geleneksel/ana rugby kodu” olarak görmek daha doğru.
Bugün World Rugby tarafından yönetilen uluslararası 15’li oyun Rugby Union’dır. World Rugby’nin resmi oyun kuralları da 15 kişilik rugby’yi temel alıyor.
Ama bu, Rugby League’in de “sahte” veya “gerçek olmayan” ragbi olduğu anlamına gelmez!.
1895: Ragbinin Büyük Bölünmesi
19. yüzyılın sonlarında ragbi hâlâ büyük ölçüde amatör bir spor olarak görülüyordu. Ancak özellikle İngiltere’nin kuzeyinde çalışan sınıftan birçok oyuncu için ragbi oynamak yalnızca bir tutku değil, aynı zamanda ciddi bir fedakarlıktı.
Oyuncular hafta boyunca fabrikalarda, madenlerde ve diğer işlerde çalışıyor, hafta sonları ise takımları için sahaya çıkıyordu. Bir maç nedeniyle işe gidememek ise onlar için doğrudan ücret kaybı anlamına geliyordu.
Kuzeydeki kulüpler, oyuncuların bu kaybının karşılanmasını istiyordu. Ancak Rugby Football Union (RFU), ragbinin amatör ruhunun korunması gerektiğini savunuyor ve oyunculara yapılan ödemelere karşı çıkıyordu.
Anlaşmazlık giderek büyüdü (Broken Time)
Ve 29 Ağustos 1895’te, İngiltere’nin Huddersfield kentindeki George Hotel’de 22 kuzey kulübü bir araya gelerek Rugby Football Union’dan ayrılma kararı aldı.
Bu küçük toplantının dünya spor tarihindeki etkisi ise devasa olacaktı.
Yeni oluşum önce Northern Rugby Football Union adını aldı. Yıllar içinde kurallar değişti; oyuncu sayısı 15’ten 13’e indirildi, oyun daha hızlı hale geldi ve farklı bir rugby kültürü ortaya çıktı.
Bugün bu spor dalını Rugby League olarak biliyoruz. Diğer tarafta ise geleneksel 15 kişilik oyun, zamanla Rugby Union olarak anılmaya devam etti.
Yani bugün iki ayrı spor olarak izlediğimiz Rugby League ve Rugby Union’ın yolları aslında tek bir tartışmayla ayrıldı.
Rugby Union ve Rugby League arasındaki 9 temel fark
Oyuncu sayısı: Union 15, League 13 oyuncuyla oynanır.
Tackle hakkı: League’de 6 tackle hakkı vardır; Union’da böyle bir sınır yoktur.
Tackle sonrası oyun: League’de play-the-ball, Union’da genellikle ruck oluşur.
Scrum: Union’da önemli ve sık görülür; League’de daha sınırlıdır.
Lineout ve Maul: Union’da vardır; League’de yoktur.
Oyun temposu: League daha hızlı ve kesintisiz; Union daha değişken ve set-piece ağırlıklıdır.
Puanlama: Try, conversion, penalty ve drop goal değerleri iki kodda farklıdır.
Hangisi Daha Zor?
Union daha fazla oyuncu ve daha fazla pozisyonel çeşitlilik içeriyor. Scrum, lineout, maul, ruck ve açık oyun aynı maç içerisinde çok farklı fiziksel ve taktik beceriler gerektiriyor.
League ise daha az oyuncuyla, daha geniş alanlarda, çok daha sürekli hücum-savunma geçişleriyle oynanıyor. Altı tackle sınırı nedeniyle takımların hem fiziksel hem de taktik olarak çok hızlı karar vermesi gerekiyor.
Siz hangisini daha cok seviyorsunuz bilmiyoruz, ama Rugby Union daha karmaşık set-piece ve pozisyon yapısına sahip; Rugby League ise daha hızlı, tekrarlı ve alan odaklı bir oyun.
1895’te aynı oyunu oynayan insanlar iki farklı yol seçti. Bir asırdan fazla zaman sonra bu ayrılık yalnızca iki farklı kurala değil, iki farklı rugby kültürüne dönüştü diyebiliriz.
1895’teki tartışmanın özünde aslında şu soru vardı: “Ragbi oynayan insan, bu yüzden para kaybediyorsa bunun karşılığını almalı mı?”
League “evet” dedi ve ayrıldı.
Union ise uzun süre “hayır, amatör kalmalı” dedi.
Sonunda Union da 1995’te profesyonel oldu.
Belki de ragbinin en büyük ironisi şuydu: 1895’te oyuncuların para alabilmesi için doğan Rugby League’in açtığı profesyonellik yolu, tam 100 yıl sonra Rugby Union’ın da kapısını çalacaktı!.
