Bugün maalesef bir futbol efsanesi, filozofu daha ayrıldı aramızdan.
Futbol tarihinde taktiklerde ustalaşan teknik direktörler vardır. Hanedanlıklar kuran teknik direktörler vardır. Ve sonra César Luis Menotti vardır.
Bir elinde sigara. Diğer elinde Neruda ya da Sartre’dan bir alıntı. Ve futbolun her şeyden önce ve her zaman bir neşe ifadesi olması gerektiğine dair sarsılmaz bir inanç.
Menotti sadece sıra dışı oyuncuları kabul etmedi; takımlarını onların etrafında inşa etti. Onlara güvendi, onları korudu ve dünyayı değiştirebileceklerine inandı. Bunu yaparken de bugün hala futbolu nasıl çalıştırdığımızı, oyuncuları nasıl geliştirdiğimizi ve dehayı nasıl anladığımızı sorgulatan bir futbol felsefesi yarattı.
Rosario’da Doğan Bir Asi
Menotti, 1938 yılında Arjantin’in Rosario kentinde doğdu. Bu şehir daha sonra Bielsa, Messi ve futbolun birçok asi ruhunu daha yetiştirecekti. Politik çalkantılar, kültürel gerilimler ve devrimlerin yaşandığı bir dönemde büyüdü.
Onun akıl hocaları sadece teknik direktörler değildi; şairler, müzisyenler ve siyasal düşünürlerdi. Menotti için futbol hiçbir zaman sadece futbol olmadı. Toplumun, sınıfların hatta direnişin bir yansımasıydı.
Dizilişten Önce Özgürlük
Takımları her zaman topla çalışırdı. Doğaçlama, ritim ve duygusal bağla oynarlardı. Risk alırlar, kendilerini ifade ederlerdi.
Dünya Kupası… Kendi Şartlarıyla
1978 yılında Menotti, Arjantin’i tarihindeki ilk Dünya Kupası şampiyonluğuna taşıdı.
Ama bu sadece bir kupa değildi. Bu bir bildiriydi; Menotti’nin takımı akıcı, cesur ve yaratıcı futbol oynuyordu.
Rakiplerini sadece yenmiyor, adeta dans ederek geçiyorlardı. Mario Kempes ve Leopoldo Luque gibi oyuncular sistemin ürünü değildi; sezgileriyle oynayan futbolculardı. Menotti onların istedikleri gibi nefes almasına izin verdi.
Üstelik bütün bunlar Arjantin’in askeri diktatörlük altında olduğu bir dönemde gerçekleşti.
Maradona’yı Özgür Bırakan Adam
Menotti’nin cesaretini en iyi gösteren hamle, 16 yaşındaki Diego Maradona’ya Arjantin Milli Takımı formasını ilk kez vermesiydi.
Çoğu federasyonun “Henüz çok genç.” diyeceği bir yaşta Menotti şunu söyledi: “Hazır.”
Maradona’nın büyüsüne inandı. Onun içindeki asi kıvılcımı gördü ve onu kontrol etmeye çalışmadı. Onu hep korudu.
Diego’yu çalıştırmak; kaosu, çelişkileri, dehayı ve kırılganlığı birlikte kabul etmek demekti. Menotti bundan hiçbir zaman geri adım atmadı.
Skorun Ötesine Geçen Bir Felsefe
Menotti’nin etkisi ne Dünya Kupası’yla sınırlı kaldı ne de Maradona’yla.
Onun mirası fikirlerinde yaşamaya devam etti:
Oyun tarzına dair ahlaki talepleriyle Marcelo Bielsa’da,
Menotti’yi “futboldaki baba figürlerinden biri” olarak tanımlayan Pep Guardiola’da,
Ve bugün Brezilya’nın en yaratıcı, duygularını oyuna yansıtan teknik direktörlerinden Fernando Diniz’de.
Ayrıca kendisine bir gün şu söz söylenen her oyuncuda: “Önce kendin ol. Futbol gerisini takip eder.”
Neden Hala Önemli?
Bugün altyapı futbolu GPS cihazları, on alan baskısı şablonları ve taktiksel tekdüzelikle dolu. Oyunculara hissetmeleri öğretilmeden önce hareket etmeleri öğretiliyor. Antrenörlere anlamaktan önce kontrol etmeleri öğretiliyor (robot gibi); İşte tam da bu yüzden Menotti bugün her zamankinden daha önemli!
O bize şunu hatırlatıyor: Bir teknik direktörün görevi robotlar üretmek değildir. Sanatçılara rehberlik etmektir.
Asi Ruhların Rehberi
Céşar Luis Menotti sadece kazanan bir teknik direktör değildi. Sadece ilham veren biri de değildi. O, elinde bir sigara ve kalıplara sığmayan oyunculara duyduğu inançla futbolun ruhunu savundu.
“Hatırlananlar, güzel futbol oynayarak kazanan takımlardır.”
Ve bu yüzden César Luis Menotti, sonsuza dek gerçek bir Maverick (asi ruh) olarak hatırlanacak.
Yazımızı da onun birbirinden ikonik, tarihe geçmiş sözlerinden biriyle bitirelim;
Top, oyuncu için neyse, kelimeler de şair için odur: Ayakta ya da kafada, bir sanat eserine dönüşebilir.
— César Luis Menotti
