28 Takım, Tek Şampiyon: Serie C Play-Off’larının Muhteşem Kaosu
İtalyan futbolunun Mayıs çılgınlığı; ABD ritüeli, her yıl NCAA şampiyonunu belirleyen 76 takımlı turnuvayı anlatmak için kullanılan “March Madness” (Mart Çılgınlığı) ne ise tam olarak karşılığı budur İtalya’daki…
Serie C play-off’ları; Serie B’ye yükselecek son takımı belirleyen, son derece karmaşık ama bir o kadar da eğlenceli bir süreç…
Kurallar ilk bakışta inanılmaz karışık gözükse de (ki gerçekten de öyle), içine girdiğinizde bir o kadar da zevkli ekosistem…
Öncelikle temel noktalarla başlayalım.
Serie C, coğrafi temele göre kabaca oluşturulmuş üç gruba ayrılır: Girone A, Girone B ve Girone C.
Her biri yaklaşık 20 kulüpten oluşur. Her grubun şampiyonu doğrudan Serie B’ye yükselir ve İtalya ikinci liginden otomatik olarak düşen üç takımın yerini alır.
Son yükselme bileti play-off’larda sahibini bulur.
** Buraya kadar her şey kolay görünebilir. Ancak işler bundan sonra biraz daha karmaşık hale geliyor!.
Bölgesel Aşama
1. Tur: 3 Mayıs
2. Tur: 6 Mayıs
İlk iki tur, aynı gruptaki takımların karşılaşması nedeniyle “bölgesel aşama” olarak adlandırılıyor.
Girone A’da ligi beşinci sırada bitiren takım, onuncu sıradaki ekiple karşılaşır; altıncı dokuzuncuyla, yedinci ise sekizinciyle oynar. Daha üst sırada bitiren takım sahasında mücadele eder ve maç 90 dakika sonunda berabere biterse üst sıradaki ekip tur atlar.
Aynı sistem Girone B ve Girone C için de geçerlidir.
İkinci bölgesel turda ise her grubun dördüncü sıradaki takımı mücadeleye dahil olur ve kendi grubundan geriye kalan en düşük sıralı takımı ağırlar.
Her grupta ilk turdan kalan diğer iki kazanan takım karşı karşıya gelir. Yine yüksek sıralamadaki takım ev sahibidir ve 90 dakika sonunda eşitlik halinde üst sıradaki ekip yoluna devam eder.
İlk iki bölgesel tur tamamlandıktan sonra 10 Mayıs’ta ulusal aşama başlar.
Ulusal Aşama
3. Tur: 10-13 Mayıs
Çeyrek finaller: 17-20 Mayıs
Yarı finaller: 24-27 Mayıs
Final: 2-7 Haziran
Bu aşamada sezonu üçüncü sırada tamamlayan üç takım (Girone A,B,C) ile Serie C İtalya Kupası şampiyonu mücadeleye katılır.
Bu dört takım ve ikinci bölgesel aşamadan çıkan altı takım arasından normal sezon sıralaması en yüksek olan ekip seri başı olur. Rakipler kura ile belirlenir.
Bölgesel aşamanın aksine ulusal aşamadaki eşleşmeler iki maç üzerinden oynanır ve seri başı ekip rövanş karşılaşmasını sahasında oynar. 180 dakika sonunda toplam skor eşitse, daha yüksek sıralamadaki takım tur atlar.
Bu beş eşleşmenin galiplerine, kendi gruplarını ikinci sırada tamamlayan 3 takım çeyrek finalde katılır. Yine bu üç takım ve önceki turdan gelen en yüksek sıralamalı ekip seri başı olur. Eşleşmeler kura ile belirlenir ve maçlar iki ayak üzerinden oynanır. Seri başı ekip rövanşı evinde oynar.
Dört kazanan takım yarı finale yükselir. Eşleşmeler yine kura ile belirlenir ve karşılaşmalar iki maç üzerinden oynanır. 180 dakika sonunda toplam skor eşitse uzatma ve penaltılar uygulanır.
İki finalist, Serie B’ye yükselen son takımı belirlemek için karşılaşır. Finalin ilk ayağı 2 Haziran’da, rövanşı ise beş gün sonra oynanır.
Yine toplam skor eşitse uzatma ve penaltılar devreye girer. Böylece Serie C play-off’larının başlamasından yaklaşık bir ay sonra, dördüncü ve son Serie B bileti sahibini bulmuş olur!.
Biraz çorba gibi, kafanızı karıştırmış olabilir ama sistem bu! Neden ve nasıl yapılmış, hangi akıllı bu kaosun mimarı sorusunda Gabriele Gravina öne çıkar. Gravina, 2015-2018 yılları arasında Serie C’nin (o zamanki adıyla Lega Pro) başkanlığını yaparken ligin yeniden yapılandırılması ve play-off formatının değiştirilmesi sürecinde en önemli rol oynayan isimdir.
** Bugünkü devasa yapı — 28 takım, altı tur ve Serie B’ye tek bir yükselme bileti — esas olarak 2017-18 sezonundan itibaren uygulanmaya başladı.
Ama play-off fikri daha eski: Serie C’de play-off sistemi, daha önce de farklı biçimlerde vardı. Amaç hep aynıydı: Üç grubun (A, B, C) liderleri doğrudan Serie B’ye çıkarken, geriye kalan dördüncü yükselme hakkını play-off ile belirlemek.
2017’de format ciddi şekilde değiştirildi ve iki aşamalı hale getirildi:
Bölgesel aşama (fase girone)
Ulusal aşama (fase nazionale)
Bu yapı, 28 takımlı dev turnuvanın temelini oluşturdu.
Neden böyle karmaşık yaptılar?
** Daha fazla kulübe sezon sonuna kadar umut vermek için
** 60 takımlı Serie C’de (üç grup) sezonun son haftalarına kadar rekabeti canlı tutmak istediler.
** Ekonomik nedenler. Play-off maçları kulüplere ekstra bilet geliri, yayın geliri ve taraftar ilgisi sağlıyor.
Fakat eleştiriler de çok güçlü. Birçok taraftar ve yorumcu, 38 haftalık lig performansından sonra tek bir aylık turnuvanın bir sezonun kaderini belirlemesini adaletsiz buluyor. Bazıları da “28 takımın tek kontenjan için yarışması” fikrini İtalyan futbolunun klasik karmaşası olarak görüyor!
photo: getty
