Hazır şu an en canlı ve popüler konu olan Milano-Cortina 2026’yı seyrederken, okuyucularımızdan birçok mesaj aldık: “biz niye olimpiyat düzenleyemiyoruz?”.
Yaz olimpiyatlarından tamamen farklı kriterlere sahip olan kış olimpiyatları özelinde madde madde giderek bizim durumumuza bir göz atalım.
Öncelikle yapılabilir mi ve en uygun yer neresi?
Cevap evet. Neden olmasın!.. Ve tabii ki Erzurum.
** Madde madde gidelim;
** İklim ve Coğrafi Uygunluk
Erzurum Türkiye’nin en soğuk ve en uzun kış sezonuna sahip şehirlerinden biri. Palandöken Dağı, 3000 metreye yakın yüksek rakımı ve kaliteli kar yapısıyla uluslararası standartlara fazlasıyla uygun.
Uzun pistler ve doğal kar avantajı da bizim lehimize olan faktörler…
Mevcut Spor Altyapısı
2011’de Dünya Üniversitelerarası Kış Oyunları Erzurum’da düzenlendi.
Birçok tesis hala eksik olsa da atlama kuleleri, buz pateni salonu, kayak tesisleri gibi bazı olimpik tesisler mevcut.
Konaklı ve Palandöken Kayak Merkezlerinin altyapıları yarı hazır durumda diyebiliriz.
Tecrübe
Tabii ki bir olimpiyat düzenlemekle aynı ölçekte olmasa da, Erzurum’un büyük çaplı uluslararası bir spor organizasyonu deneyimi bulunuyor.
2011 Dünya Üniversite Oyunları’nda başarılı bir süreç geçirmiştik.
Yani organizasyon anlamında tamamen sıfırdan başlamak zorunda değiliz!..
*** Ve gelelim madalyonun diğer yüzüne, yani dezavantajlarımıza…
Ekonomik Maliyet
İlk sırada tabii ki ekonomik durumumuz var. Kış Olimpiyatları çok yüksek bütçe (20-30 milyar dolar) gerektirir.
Konaklama kapasitesinin arttırılması ve şehir altyapısının ciddi şekilde güçlendirilmesi çok büyük bir yatırım anlamına gelir.
Türkiye’nin mevcut ekonomik koşulları bu gereksinim karşısında en büyük bir riski oluşturuyor.
Ulaşım ve Şehir Altyapısı
Erzurum’un bir havalimanı var. Ancak yoğun uluslararası uçuş trafiğini kaldırabilmesi için ciddi bir kapasite artırımı şart!..
Bunun yanı sıra şehirde ve dağda ne toplu taşıma, ne otel sayısı ve ne de şehir içi ulaşım kapasitesi olimpiyat ölçeğindeki bir organizasyon için yeterli degil.
Ama bu da maddi külfeti dışında, hummalı bir çalışma ve güzel bir planlamayla aşılması çok zor bir durum değil.
Uluslararası Rekabet
IOC önceliği genellikle güçlü bir ekonomi ve kış sporları geleneğine sahip olan ülkelere veriyor.
Yani her olimpiyatta başa güreşen ve onlarca madalya kazanan Avrupa ve Kuzey Amerika’daki aday şehirlerle, hatta 21.yüzyılda atağa kalkan Asya şehirleri ile bile her iki konuda da rekabet edemiyoruz.
Milano-Cortina bizim katıldığımız 19. kış olimpiyatı ve bu organizasyonda üst üste 12. kez yer alıyoruz. Ancak ekol olmayı geçtim, kazanılmış tek bir madalyamız bile yok!..
Bizim düzenlendiğimiz 2011 Üniversite Oyunları sonrası, sadece 2 disiplinde daha kota kazanabildik. Bu ve global sporcularımızın eksikliği en büyük handikap… Düşünün ki 2026’da sadece 9 sporcu ile yer alıyoruz.
İklim Değişikliği Riski
Küresel ısınmaya paralel olarak kar miktarında tüm dünyada dalgalanmalar yaşanabiliyor. Bu sebepten IOC artık sürdürülebilirlik kriterlerine çok daha fazla önem veriyor, olası bir hava ısınmasında bir B planının bulunmaması riskini asla göze almıyor.
2011’den yaşanmış bir örnek verecek olursak: şampiyona öncesi yeterince kar yağmaması nedeniyle, suni kara ihtiyaç duyulmuştu. Ancak o tarihte Erzurum’da yeterli miktarda suni kar makinası yoktu. Neyse ki, filmlerdeki meşhur yağmur duaları misali, edilen kar duaları cevapsız kalmamış, tam açılış günü başlayan yağışla derin bir ohh çekilmişti.
İşte IOC tam olarak bu riski almak istemiyor.
Bizim Araplar gibi sonsuz bütçemiz olmadığı için, “soğuğu plaja, plajı soğuğa” çevirecek maddi kudretimiz de yok!
Mesela değil iklim değişikliği, adeta “gelecekten gelmiş yeni bir ülke gibi” yaratılmaya başlanan Neom, 2029 Asya Kış Olimpiyatları için en ciddi aday. Biz 20-30 milyar bütçe bulabilir miyiz diye düşünürken, sadece yapım maliyeti 700-800 milyar doları bulan NEOM bu konularda bizden çok çok güçlü diyerek bu konuyu kapatalım!..
Zaten bütün parametler gözönüne alındığında, aynen 2026 adaylığımızda da olduğu gibi, daha diyalog aşamasında elenmemiz de çok güçlü bir ihtimal.
Bunların dışında geçmişte yaşanan bazı trajik olaylar da Erzurum’un imajına katkı sağlamıyor. Kayakla atlama kulelerinin iki kere çökmesinin haricinde, 2012’de Alp disiplini kayakçısı genç kızımız Aslı Nemutlu, Konaklı’daki pistte antrenman yaptığı sırada önünde koruyucu ağ şeridi bulunmayan tahta perdeye çarparak hayatını kaybetmişti.
Başka bir ülke desteği
Bizim projemiz; bazı tesisleri sıfırdan yapma garantisi ve bazı disiplinlerde de bölgeye “görece” çok da uzak olmayan, herşeyiyle hazır Sochi’yi kullanmaktı. 600 km ötedeki bölgede, bobsleigh, luge, skeleton için düşünülen Rusya desteği ile; tarihteki iki ülkede düzenlenen ilk Kış Olimpiyatı olacak ama ilki olmayacaktı; Melbourne 1956 Yaz Olimpiyatları.
Ama bu da ülke hatta neredeyse şehir özelinde özdeşleşmiş Olimpiyat ruhuna ters. 1956 istisnaydı çünkü Avustralya’nın uyguladığı karantina yüzünden ülkeye at sokmak mümkün olmayınca, tüm atlı yarışmalar mecburen İsveç’te gerçekleştirilmişti.
Adaylık takvimi zaten kısa vadede kapalı
2030 Fransa Alpleri’nde, 2034 ABD Salt Lake City’de, 2038 oyunları da resmi olarak açıklanmasa da, çok çok büyük olasılıkla “ayrıcalıklı adaylık verilen” İsviçre’de sahne alacak.
Yani aslında yarış tesisleri haricinde oteller, havaalanı büyüklüğü, kapsamlı bir toplu taşıma ağının ve bir hafif raylı sisteminin inşası gibi eksiklikleri bir şekilde halletsek ve hatta küresel sporcu ile halkın bu sporlara ilgi eksikliğini de giderdik diyelim.
Üstüne de de şöyle bir 30 milyar dolar bulsak da; aday olabileceğimiz ilk olimpiyatlar en erken 2042’de olabilecek!
Bu da bugünden neredeyse 20 sene sonrası demek ki, zaten uzun vadeli planlara düşman ülkemiz ve ülke insanımız için bu olimpik hayal de otomatikman “mesela dedik” aşamasında kalıyor.
Yazarın diğer yazıları için tıklayın
mail; burak.belgen@abcspor.com
twitter: @BurakBelgen
