Her sporu ayakta tutan hatta büyüten en önemli parametrelerin başında gelir ezeli rekabetler.
Bugünkü konumuz da, bisiklet tarihinin ilk büyük rekabeti olan; Fausto Coppi vs Gino Bartali…
1945’lere yani 80 sene öncesine gidiyoruz.
“Bisikletin ilk büyük bölünmesi” bu zamanlarda gerçeklemiş ve sadece sportif değil, kültürel olarak da İtalya ikiye bölünmüştü!..
Ezeli rakibinden 5 yaş büyük olan Bartali 1938’de Tour de France’ı, 1936-37’de Giro’yu kazanmıştı. Coppi’nin çıkışı ise; 1940’da Giro’yu genç yaşta kazanmış da olsa, 1945 sonrasıydı.
Özellikle 1947 sonrası rekabet tavana çıktı. 1948 Tour de France’da Bartali kazandı (politik anlamı büyüktü). 1949 Tour’da ise bu kez kazanan Coppi idi ve roller değişti.
Senelerce birbirlerine rakip oldular. 10’larca kez birçok pistte karşı karşıya geldiler.
Fausto Coppi genel major kupa toplamında belki biraz daha başarılı ama kültürel ve sembolik olarak Gino Bartali daha büyük bir milli figür idi.
Bartalı dindar, muhafazakar, geleneksel, Coppi ise modern, yenilikçi, bireysel yapısı ile ülkeyi pasta misali ortadan ayırırken, yarışların yapıldığı o tarihi dağlar, ideolojilerin savaş alanı olmuştu.
O dönemin bisikleti fazlasıyla romantik (kazananlar mitolojik efsaneye dönüşüp), kahraman odaklıydı (takımlar değil isimler konuşuluyordu). Şimdiki gibi bilim yok (hatta bilim ilk Cappi ile geldi denir). Veri yok, watt-hesap yok, internet hatta televizyon bile yok (İtalya’da ilk yayın 1954). Gazeteler ve radyolar tek ileşitim aracı yani habercilik adına herşeyin ana damarı.
Evler, sokaklar, kahveler, işyerleri neredeyse her yerde bu ikili konuşuluyor; gelenekçilerle gelecekçilerin kutuplaşması sporun çok daha ötesine geçiyordu.
Alper ve Alpinlerde yani bu rekabetin kalbi olan dağlarda bu adeta bir yarış değil, bir çağ değişimiydi.
Bu iki ikonik figür, bisikletin ataları olarak görülür Çizme’de. Kendileri ile özdeşlemiş birçok lakapları var ama “Il Campionissimo vs Gino the Pious” bizce en güzeli…
Bugün modern bisiklet dendiğinde; bilim Coppi’den, karakter Bartali’den, rekabet ise ikisinden miras kalmıştır çok net şekilde.
Aynı senelerde, aynı pistlerde, aynı yaşlardaki iki efsane, farklı çağı temsil ediyor da olsalar, Fausto Coppi ve Gino Bartali “aynı pedala farklı anlam yükleyen” ama aynı yolda elele yürüyen ölümsüz efsanelerdi.
Yenilikçi Coppi 1960’da daha 40 yaşındayken hayata gözlerini yumdu ve hayal ettiklerini göremedi ama ezeli rakibi Bartali de 2000 yılına kadar, 85 sene yaşayarak, hayallerinin değişen dünyada buhar olmalarına şahit oldu!..
Sonuç olarak; Bartali bir ulusal kahraman, Coppi ise bir devrimdi, ama aslında ikisi birden; bisikletin hem ilk kahramanları, hem de devrimleriydi.
Bu kadar farklı idelojik görüşte, zıt karakterlerde olmalarına rağmen birbirlerine olan müthiş saygı, hayalimizdeki sporun sözlük tarifiydi. Ana resimdeki tarihi foto (1952’de çekilmiş), o devirde kısa sürede iki şampiyon arasındaki ilişkiyi karakterize eden centilmenlik ve adil oyun anlayışının sembolü haline gelmişti.
Gazetelere, kartpostallara, pullara yerleşen ve onbinler satan bu ikonik siyah beyaz küçük resim üstüne öyle büyük bir yazı yazılır ki, biz de yazmıştık geçen sene!..
Fazla uzatmadan; bugün bu spor bu kadar seviliyor, milyonlar tarafindan izleniyor ve tum kıtalara-kitlelere yayıldı ise, ilk fitilin ateşleyicisi iki kült figürden bahsettik sizlere…
