NFL’nin erken yıllarında (1960–70’ler) siyah oyuncular genellikle koçluk veya liderlik pozisyonlarına yönlendirilmedi. Aynı şeyi saha içine girersek, QB pozisyonu için de söyleyebiliriz.
“Zeka, liderlik ve strateji gerektiren pozisyonlar” (head coach, OC, DC) beyazlarla özdeşleştirildi.
Siyah eski oyuncuların çoğu pozisyonlar itibariyle sadece saha rolüyle sınırlıydı.
Head coach seçimi çoğu zaman mevcut head coach’ların tavsiyesiyle olurdu yani sistematik bariyerler ya da halk diliyle Old Boys Network!..
Çoğunluk beyaz olan eski koçlar, tavsiyeler de çocğunlukla beyaz adaylara yönelirdi.
2003’te NFL, bu ayrımcılığı hatta ırkçılığa varacak kadar sert, ayyuka çıkmış iki kutup olayı nedeniyle Rooney Rule’ü getirdi.
90’ların sonu ve 2000’lerin başında NFL’de siyah oyuncular ligde çoğunlukken head coach sayısı neredeyse sıfırdı.
Örnek: 2002’de sadece 3 siyah head coach vardı (20+ takım için).
Rooney Ailesi, (Pittsburgh Steelers’ın sahipleri) Ken Rooney ve Dan Rooney, NFL yönetimine baskı yaptı. Amaç: eşit fırsat + çeşitliliği artırmaktı. Adı Dan Rooney’nin ırksal eşitlik için verdiği mücadeleden geliyor.
Başlangıçta sadece head coach pozisyonunu kapsıyordu.Daha sonra yardımcı koç pozisyonları ve front office yönetici pozisyonları için genişletildi.
Bu kuralla beraber; Her head coach açığı için en az bir siyah adayın mülakata çağrılması zorunlu hale getirildi.
Etkisi oldu mu dersek pek değil ama en azından eskiye nazaran daha fazla siyah koç mülakata çağrıldı, bazıları atandı. Yine de bir çoğu göstermelik “mülakat çağrısı” ile, bildiklerini okumaya devam etti.
Senelerdir yerleşmiş kültürel algılar; disiplin ve stratejiyi beyazlarla özdeşleştirme, siyah adaylar fazla atletik veya duygusal gibi stereotiplerle seçimler yapılıp, belki de bazı yetenekli isimlerin önceden elenmesine, önünün tıkanmasına yol açtı.
Yine de son yıllarda Mike Tomlin, Tony Dungy, Lovie Smith gibi başarılı örnekler var.
Koçluk havuzunun çeşitlendiğini görüyoruz, ama hala oranlar tabanı yansıtmıyor: Siyah oyuncuların ~70-75 %’i ama head coach’lerin yalnızca ~10-15%’i siyah.
Kuralın ilk seneleri yine de o gazla ve basın etkisiyle, rakam 6-7’lere çıktığı sezonlar olmuştu, ama mesela bugünü baz alırsak; 2026 NFL sezonu itibarıyla NFL’de sadece 3 siyahi head coach (baş antrenör) bulunuyor:
Todd Bowles (Tampa Bay Buccaneers)
DeMeco Ryans (Houston Texans)
Aaron Glenn (New York Jets)
Mesela bu seneki ise alım döneminde 10 pozisyon için hiç siyahi aday seçilmedi.
Bu sayı, 32 takımlı lig içinde sadece üç siyahi koç olacak şekilde devam ediyor !!
Ama tarihe baktığımızda; az sayıda da olsa çok başarılı siyai coach’lar da var.
Mesela Tony Dungy, 2006 sezonunda Colts’la Super Bowl XLI’yi kazandı ve NFL tarihindeki ilk siyahi head coach şampiyon oldu.
Mike Tomlin de Super Bowl XLIII’ü kazandı (2008 sezonu) ve Dungy’den sonra Süper Bowl kazanmış ikinci siyahi head coach oldu.
Lovie Smith de Chicago Bears başantrenörü olarak Süper Bowl XLi’a kadar yükseldi (Dungy’nin Colts’u karşısında kaybettiler).
Jim Caldwell de Colts’u playoff’a götürmüş ve çok başarılı bir NFL figürüydü.
