https://abcspor.com/wp-content/uploads/2020/11/ataturk.jpg

50 YIL DA GEÇSE İLK GÜN GİBİ: SAINT-ÉTIENNE VE LES POTEAUX CARRÉS

Okunması Gerekenler

AS Saint-Étienne bir zamanlar Fransa’nın tartışmasız en büyüğüydü. 1957’den 1981’e uzanan on şampiyonluk, 1966–1970 arasındaki dört yıllık seriye ve ve bugünkü yazımızın merkezindeki o unutulmaz 1976 finaline uzanan altın bir miras bıraktı.

Glasgow’un 1903 yılında kapılarını açan köklü mabedi Hampden Park, Avrupa kulüp futbolunun en büyük finaline üç kez ev sahipliği yaptı (ikisi Şampiyon Kulüpler Kupası, biri Şampiyonlar Ligi döneminde).

Biz bu yazıda 12 Mayıs 1976’ya gidiyoruz; tarihe “les poteaux carrés” diye geçen o üç finalin, Fransız futboluna travmasını miras bıraktığı için “sencesi bencesi olmadan” en sansasyoneline, en meşhuruna!

Maçın kaderini 57. dakikada Roth’un golü çizmiş, kupa Bavyera’ya uzanmıştı; ancak o gecenin unutulmaz başrolünde kale direkleri vardı.

İki Dev, Tek Kupa: Bayern Münih ile Karşılaşma

1976 baharında sahneye çıkan tablo tam bir zirve buluşmasıydı. Bir yanda üst üste üçüncü Avrupa şampiyonluğunu kovalayan, Franz Beckenbauer, Gerd Müller ve Sepp Maier gibi isimlerle donatılmış oturmuş bir Bayern Münih makinesi vardı ki bunla kalsa iyi; Hans-Georg Schwarzenbeck, Karl-Heinz Rummenigge ve Uli Hoeness ile donanmış ürkütücü ötesi bir kadro!.

Diğer yanda ise Robert Herbin yönetimindeki, hücum hattında Dominique Rocheteau ve Hervé Revelli gibi isimleri barındıran, Kaptan Jean-Michel Larqué, Jacques Santini ile tamamlanan Fransa’nın, madenci şehrinden çıkan ateşli yeşil-beyazlıları bulunuyordu.

Saint-Étienne, yarı finalde PSV Eindhoven’ı eleyerek finale yürürken taraftarın coşkusu bütün ülkeye yayılmıştı. O akşam Hampden Park tribünlerinde yalnızca İskoç ve Alman seyirciler değil, Fransa’dan akın eden binlerce hayalperest de vardı.

“Les Poteaux Carrés” Nasıl Doğdu?

Bugün kale direklerinin silindirik profilli olması standart; ancak 1970’lerin ortasında her stadyumda aynı standart uygulanmıyordu. Hampden Park’taki kalenin direkleri kare kesitliydi (poteaux carrés).

Fransız futbol belleğinde bu detayın bu kadar derin kazınmasının sebebi, Saint-Étienne oyuncularının maç boyunca yakaladığı net pozisyonlarda topun ağlar yerine direklere çarpıp geri dönmesiydi.

İlk yarıda Jacques Santini’nin, ikinci yarıda ise Dominique Rocheteau’nun vuruşlarında meşin yuvarlak çerçeveden sekerek Fransa’nın nefesini kesti. Topun yuvarlak direğe çarpıp içeri girme ihtimaliyle köşeli direkten dışarı savrulma hissi, o gece Fransız taraftarların gözünde bambaşka bir dramatik ağırlığa büründü!.

Kaybedilen Finalin Kazandırdığı Ölümsüzlük

Kupayı kaldıran Bayern Münih oldu; fakat 12 Mayıs 1976 gecesi Fransa’da sokaklara dökülen kalabalık, kupasız dönen takımı bir kahraman gibi 100 bin kişi karşıladı.

Sanki Dünya Şampiyon olmuşcasına bir iade-i itibar vardı Champs-Élysées Bulvarı’nda…Hampden Park direkleri şehir efsanesi oldu, adeta Fransız futbol kültürünün parçası haline geldi.

Düşünün ki; 2002’deki Real Madrid–Leverkusen finalini bir yana bırakalım, Hampden Park’taki ilk final – Ferenc Puskás’ın dört, Alfredo Di Stéfano’nun üç golle süslediği o 10 gollü 18 Mayıs 1960 gecesi bile – “her Fransız için” 1976’nın gölgesinde kalmıştı!.

** Hampden Park’ın 1903’ten FIFA’nın 1987’deki yasağına kadar kullanılan o meşhur kare kesitli direkleri, 20 bin euro civarı bedelle alınıp restorasyonun ardından Saint-Étienne’deki Musée des Verts koleksiyonuna kazandırıldı diye de belirtelim.

Saint-Étienne o gece Avrupa’nın zirvesine çıkamadı ama les poteaux carrés ifadesi, futbol tarihinin en unutulmaz “ya olsaydı” hikayelerinden biri olarak kuşaktan kuşağa aktarıldı.

Yüzyıllar geçse de dinmeyecek bir sızı bu…Bugün tam yarım asrı deviren bu hikaye, Fransa’nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesinde ayni hararetle pek de nazik olmayan sözlerle anılırken; ben de bu satırlarla o unutulmaz geceyi bir kez daha gözler önüne sermek istedim sizlere…

Yazarın diğer yazıları için tıklayın

mail: burak.belgen@abcspor.com

twitter: @BurakBelgen

 

 

 

 

Son Haberler

ARMALARDAKİ ANTİK MİRAS: FUTBOL KULÜPLERİNİN LATİNCE SLOGANLARI VE ANLAMLARI

19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında kurulan pek çok kulüp; okul takımlarından, kilise topluluklarından veya yerel sivil yapılardan...

Benzer Konular