Giannis Antetokounmpo denildiğinde hemen her basketbolseverin aklına aynı isim gelir. NBA şampiyonluğu, MVP ödülleri, pota altındaki durdurulamaz oyun tarzı ve Milwaukee Bucks formasıyla yazdığı başarı hikayesi… Yani Nijerya kökenli, Yunanistan doğumlu süper yıldızın saha içindeki harika kariyerine yabancı değiliz!.
Ancak bugün parkelerin dışına çıkıyor ve onun hayatının pek bilinmeyen bir bölümüne uzanıyoruz. Çünkü Giannis’in hikayesi yalnızca basketbol yeteneğiyle zirveye ulaşan bir sporcunun öyküsü değil. Aynı zamanda bir insanın, doğduğu ülkede kendisine ait bir yer bulabilmek için verdiği mücadelenin hikayesi…
Dünyanın en büyük basketbol yıldızlarından biri olmadan önce Giannis, hiçbir ülkenin vatandaşı olarak kabul edilmeyen bir çocuktu.
Atina’da doğdu, ama Yunan vatandaşı olamadı
Giannis Antetokounmpo, 6 Aralık 1994’te Yunanistan’ın başkenti Atina’da, göçmenlerin yoğun olarak yaşadığı Sepolia mahallesinde dünyaya geldi.
Anne ve babası Charles ve Veronica Antetokounmpo, 1991 yılında Nijerya’nın Lagos kentinden Yunanistan’a göç etmişti. Aile, geçimini sağlamakta zorlanıyor; çocuklarını büyütürken ekonomik ve bürokratik engellerle mücadele ediyordu.
Giannis Yunanistan’da doğmuştu. Çocukluğu Atina sokaklarında geçmiş, eğitimini burada almış ve basketbolla burada tanışmıştı. Ancak doğduğu ülke, ona otomatik olarak vatandaşlık vermiyordu.
Yunan vatandaşlık sistemi, o dönemde esas olarak soy bağına dayanıyordu. Anne ve babasının Yunan vatandaşı olmaması ve ailenin resmi belgelerle ilgili yaşadığı sorunlar nedeniyle Giannis, Yunan vatandaşlığına sahip değildi.
Daha da çarpıcı olanı, onun ve kardeşlerinin belediye kayıtlarında vatansız olarak yer almasıydı!.
Okul bitirme belgesinde uyruğu “Yabancı” olarak yazıyordu. Yunanistan’da doğmuş, orada büyümüş ve kendisini bu ülkenin bir parçası olarak görmüş bir çocuk, belki trajik ama hukuken Yunan vatandaşı değildi.
Nijerya vatandaşlığına ilişkin durumu da onun için aynı ölçüde karmaşıktı. Böylece Giannis, çocukluğunu vatandaşlık ve kimlik sorunlarının gölgesinde geçirdi.
Bir çocuğun en büyük korkusu: Ailesinden ayrılmak
Giannis’in çocukluğundaki en ağır sorunlardan biri yalnızca ekonomik zorluklar değildi. Ailesinin geleceği de belirsizdi.
Ailesinin göçmenlik statüsü nedeniyle sınır dışı edilme ihtimali, çocukların hayatında sürekli bir endişe kaynağıydı. Giannis yıllar sonra o dönemi anlatırken, kendisinin sınır dışı edilemeyeceğini ancak anne ve babasının ülkeden gönderilebileceğini ifade etti.
** Çocuk yaşta bir insanın zihninde bundan daha büyük bir korku olabilir mi? Bir gün uyandığında anne ve babasının yanında olmayabileceğini düşünmek…
Giannis ve kardeşleri için bu, uzak bir ihtimalden ibaret değildi. Ailenin geleceği, yalnızca ekonomik koşullara değil, sahip oldukları belgelere ve devletin vereceği kararlara da bağlıydı.
Giannis’in yıllar sonra kurduğu şu cümle, yaşadıkları belirsizliği özetliyordu: “Olmamız gereken insanlar olma fırsatımız yoktu, çünkü o kâğıt parçasına sahip değildik.”
Buradaki «kağıt parçası», yalnızca bir pasaport ya da kimlik belgesi değildi. Eğitimden seyahate, aile bütünlüğünden geleceğe dair planlar yapabilmeye kadar uzanan bir hayatın anahtarıydı.
Basketbol yeteneği vardı, ama dünyaya açılmasının önünde bir engel bulunuyordu
Giannis’in basketbol yeteneği genç yaşlarda fark edilmeye başladı. Yunanistan’da oynadığı maçlar, onu uluslararası basketbol çevrelerinin dikkatini çeken genç oyunculardan biri haline getirdi.
** Ancak bir sorun vardı: Yurt dışına seyahat etmesi kolay değildi.
Uluslararası turnuvalara katılmak, başka ülkelerdeki takımlarla görüşmek ve kendisini farklı organizasyonlara göstermek, geçerli seyahat belgeleri olmadan ciddi ölçüde zorlaşıyordu.
NBA hayali kuran genç bir basketbolcu için bu, kariyerinin önüne çıkan büyük bir engeldi. Yeteneğiniz olabilir, çalışkanlığınızla fark yaratabilirsiniz. Ancak sınırları aşmanızı sağlayacak belgeleriniz yoksa fırsatlar da sizin için sınırlı kalabilir.
Giannis’in hikayesindeki çarpıcı çelişki tam olarak buydu: Basketbol sayesinde dünyanın dikkatini çekmeye başlamıştı, fakat dünyanın geri kalanına ulaşabilmek için önce bürokratik engelleri aşması gerekiyordu.
2013: Bir pasaport teklifi, yedi haftada değişen bir hayat
Giannis’in hayatındaki dönüm noktası 2013 yılında yaşandı.
NBA takımlarının ilgisi artarken, o yılki drafta katılabilmesi için ABD’ye seyahat etmesi gerekiyordu. Bu süreçte Atina’daki Nijerya Büyükelçiliğinin kendisine Nijerya pasaportu çıkarma teklifinde bulunduğu bildirildi. Böylece ABD vizesine başvurmasının ve NBA draftına katılmasının önü açılabilirdi.
Bu gelişme, Yunanistan açısından da önemli bir dönemeçti.
Yıllardır vatandaşlık sorunu yaşayan genç basketbolcunun, uluslararası ölçekte büyük bir fırsatın eşiğinde olduğu artık açıktı. Yunan makamları işlemlerini hızlandırdı ve Giannis, 9 Mayıs 2013’te Yunan vatandaşlığını kazandı.
Yaklaşık yedi hafta sonra, 27 Haziran 2013’te Milwaukee Bucks tarafından NBA draftının ilk turunda, 15. sıradan seçildi.
İki tarih arasındaki süre yalnızca 49 gündü. Evet! Yıllarca vatandaşlık alamayan bir genç, NBA hayalinin gerçeğe dönüşmeye başladığı dönemde Yunan pasaportuna kavuşmuştu.
NBA kapısı açıldı, ama ailesine kavuşması kolay olmadı
Giannis’in Yunan vatandaşlığına kavuşması, önündeki bütün engelleri ortadan kaldırmadı.
NBA draftında seçildikten sonra bu kez ABD vizesiyle ilgili sorunlar yaşandı. Kardeşi Kostas Antetokounmpo’nun aktardığına göre aile, vize başvurularında iki kez ret yanıtı aldı. Üçüncü bir ret durumunda uzun süre beklemek zorunda kalabileceklerinden endişe ediyorlardı (10 sene).
Giannis, profesyonel kariyerinin ilk döneminde ailesinden ayrı yaşamak zorunda kaldı. Anne ve babası ile küçük kardeşleri, ancak Şubat 2014’te Chicago’ya ulaşabildi.
Oğlunun vatandaşlığı için 49 gün, annesinin vatandaşlığı için 30 yıl
Giannis’in hikayesindeki belki de en çarpıcı ayrıntı, annesi Veronica Antetokounmpo’nun vatandaşlık sürecinde saklı.
Veronica, 1991 yılında Yunanistan’a gelmişti. Oğlu Giannis, 2013 yılında Yunan vatandaşlığını aldı ve kısa süre sonra NBA’de oynamaya başladı. Yıllar içinde bir süper yıldıza dönüştü; NBA şampiyonluğu kazandı ve ligin en değerli oyuncularından biri oldu.
Ancak annesinin Yunan vatandaşlığına kavuşması için Eylül 2021’e kadar beklemesi gerekti.
Başka bir ifadeyle Veronica, Yunanistan’a gelişinden yaklaşık 30 yıl sonra vatandaş oldu.
Bir tarafta, uluslararası şöhreti ve başarıları sayesinde dünya çapında tanınan bir basketbolcu vardı. Diğer tarafta, yıllarını aynı ülkede geçirmiş ve ailesini burada büyütmüş bir anne…
Giannis’in hikayesi bu nedenle yalnızca onun bireysel başarısıyla ilgili değil. Aynı zamanda göçmen ailelerin, çocuklarının doğduğu ülkede bir gelecek kurabilmek için karşılaştıkları güçlükleri de anlatıyor bizlere…
Özetlersek, acı gerçekle de yazımızı bitirelim: Giannis 18 yıl boyunca bir ülkeye ait olabilmek için bekledi; bugün dünya onun adını ezbere biliyor. Ama asıl mesele, kaç kişinin Giannis olamadığı için hala kimsenin umurunda olmadığıdır!.
