EN PRESTİJLİ BİLARDO TURNUVALARI

10/12/2017

EN PRESTİJLİ BİLARDO TURNUVALARI

Kışın yüzünü gösterip de bilardo sezonunun açılmasıyla her branş ve disiplinde önemli turnuvalar ardı ardına oynanmaya başladı. Neredeyse Eurosport’u her açtığımızda bir snooker maçı ile karşılaşır olduk.

Peki  bu turnuvaların hangileri düzenlendiği branşın en prestijlisidir? Gelin biraz bakınalım:

Snooker:

Snooker dünyada en çok oynanan olmasa da en çok izlenen bilardo disiplinidir. Dediğimiz gibi kış günlerinde neredeyse hangi gün Eurosport’u açsak karşımıza bir snooker maçı çıkıyor. Evet, Eurosport yılda en az 7-8 turnuvayı canlı anlatımla yayınlıyor ama bunlardan en önemli ve prestijli olanları hangileri?

3’lü Taç – The Triple Crown

Snooker sporunun en prestijli 3 turnuvasının üçünü de kazanan sporcuların taktığı hayali tacın bu olduğunu ve bunu bugüne kadar sadece 10 sporcunun başarabildiğini söylesek  sanırız ki meselenin öneminin altını çizmeyi başarmış oluruz.

Her yıl yapılan Masterlar (The Masters), Birleşik Krallık Şampiyonası (UK Championship) ve Dünya Şampiyonası’nın (World Championship) her üçünü de kariyerlerinde en az birer kez kazanabilmiş dünyada sadece 10 oyuncu var.

Bunların üçünü de tek bir sezon içinde kazanabilmiş olan oyuncu sayısı ise yalnızca 3! Sadece Steve Davis, Stephen Hendry ve Mark Williams’ın elde ettiği bu başarıyı kariyerinde iki kere yakalayabilen tek oyuncu ise Stephen Hendry…

 

Masterlar (The Masters) – Dünya sıralamasında ilk 16’da bulunan oyuncuların davet edilmesiyle düzenlenen Masters Turnuvası tuhaftır ki bir sıralama turnuvası değildir, yani Masters’ı kazansanız da dünya sıralamasındaki yeriniz değişmez. Son şampiyon Ronnie O’Sullivan’ın aynı zamanda 7 Masters kupası ile bu turnuvayı en çok kazanan oyuncu olduğunu da hatırlatalım. Her yılın Ocak ayında ve son birkaç yıldır Londra’daki Alexandra Palace’da düzenlenen Masters turnuvası artık klasikleşmiş kristal kupası ile de akıllarda yer etmiştir.

 

Birleşik Krallık Kupası (UK Championship)  – 1977’den beri düzenlenen ve son birkaç yıldır da York’daki Barbican Center’da oynanan BKK, snooker disiplininin en önemli üç turnuvasından biri. Bunun sebebi ise sanırız ki bu sporun kesinlikle Birleşik Krallık’a özgü bir spor olması. Şöyle açıklayalım: Yukarıda bahsettiğimiz 3’lü Tacı kazanmış 10 oyuncunun tamamı Birleşik Krallık vatandaşları. Hatta 3’lü Taç’ı oluşturan üç turnuvanın en az birini kazanmış ve Birleşik Krallık vatandaşı olmayan sadece üç oyuncu var ki bunların ikisi İrlanda Cumhuriyeti’nden, sonuncusu ise Çin Halk Cumhuriyeti’nden. Hal böyleyken Birleşik Krallık Şampiyonası en önemli üç turnuvadan biri olmasın da ne olsun. Sözü bitirmeden evvel bu turnuvayı en çok kazanan oyuncularin 6 kez ile Steve Davis ve Ronnie O’Sullivan olduğunu da hatırlatarak geçelim Snooker Dünya Şampiyonası’na…

 

Snooker Dünya Şampiyonası (The World Championship) – Turnuvanın adı kendi kendini anlatmaya yetiyor ama biz biraz daha açalım. Turnuvanın öneminden midir yoksa  1977’den beri düzenlendiği Sheffield’daki Crucible Theater’ın laneti midir bilinmez, bu tarihten beri bu turnuvayı ilk kez kazanan hiç bir oyuncu unvanını ertesi sene koruyamamış. İlgilenenler Crucible Laneti (The Crucible Curse) ile ilgili yazılmış yazıları kolaylıkla bulabilirler. Tam 17 gün sürmesiyle bir bilardo turnuvasından çok bir bisiklet turunu andıran bu zorlu yarışı en çok kazanan oyuncu (7 kez) Stephen Hendry

 

Pool (Amerikan) Bilardo:

Dünyada en fazla oynanan bilardo branşı olan Pool’un dünyada çok sayıda irili ufaklı turnuvası düzenlense de son yıllarda pool disiplinlerinden 9-Top diğer disiplinlerin çok önüne geçmiştir. Öyle ki üzerine süper starların rol aldığı birkaç film de çekilen 9-Top bugün pool denince akla gelen ilk disiplin olmuştur.

World 9-Ball Championship, Eurotour, US Open gibi pek çok önde gelen turnuva akla gelse de son 20 yılda pool dünyasının en popüler  üç turnuvası Matchroom’un organize ettiği Mosconi Cup, World Cup of Pool ve World Pool Masters turnuvaları olmuştur. Her üçü de sadece 9-Top disiplininde oynanan bu turnuvalar hem popülarite hem de para ödüllerinin büyüklüğü ile diğerlerinden ayrılmışlardır.

 

World Pool Masters: Her yıl özel davetle turnuvaya katılan dünyanın en elit 16 oyuncusu “sudden death” de denen tek elemeli sistemde kelimenin tam anlamıyla kapışırlar. Açılış vuruşunu bir önceki setin galibi olan oyuncunun yaptığı “winner break” formatlı bu turnuvada en ufak bir hataya yer yoktur. 8’e varan bir maçta 7-0 öndeyken yaptığınız bir hata ile masaya gelen rakibiniz siz bir daha yerinizden kalkmadan izlerken maçı 8-7 yapıp elinizden alabilir ve buna karşı yapılabileceğiniz hiçbir şey yoktur. Bilinen en zorlu turnuva formatlarından biridir. 24 yıldır düzenlenen World Pool Masters’ı en çok kazanan oyuncu (6 kez) Ralph Souquet’dir ve bu yakın gelecekte de kırılabilecek gibi görünmeyen bir rekordur.

 

World Cup of Pool: Yine bir 9-Top turnuvası olan World Cup of Pool’un diğer turnuvalardan en büyük farkı iki kişilik ülke takımları arasında “scotch doubles” denen çifler maçları olarak oynanmasıdır. Organizasyon komitesi tarafından her yıl davet edilen 31 ükeden 32 takım (bir önceki yılın şampiyonu olan ülke iki takımla katılır) arasında oynanır. Açılış vuruşlarının sırayla yapılması (alternate break) güçlü takımların zayıfları ezmesini zorlaştırır. Oyuncular sırayla vuruş yaparlar bütün iş ortağınıza onun hoşuna giden pozisyonu bırakabilmektedir. Ve bu kulağa geldiği kadar kolay değildir. Her zaman en önemli pool ülkelerinden olan Filipinler’in bu turnuvayı (3 kez) en çok kazanan ülke olması tesadüf değildir.

 

Mosconi Cup: Adını efsanevi Amerikalı oyuncu Willie Mosconi’den alan bu turnuva 24 sene önce Matchroom tarafından pool’u İngiltere’de  yaygınlaştırma amacıyla organize edilen bir gösteri turnuvasıyken bugün dünya pool camiasının katılmayı en büyük prestij vesilesi saydığı turnuva haline evrilmiştir. Golfteki Ryder’s Cup ya da teniste yeni başlayan Laver Cup ile çok benzer bir formatta yapılır. Her yıl uluslararası turnuvalarda en yüksek puanları yakalamış en iyi 3 oyuncunun yanı sıra 2 oyuncunun da takım kaptanları tarafından davet edilmesiyle meydana gelen 5 kişilik iki takım ABD ve Avrupa Takımları olarak kozlarını paylaşırlar.  5 oyuncunun da sırayla yer aldığı bir takımlar maçı ile başlayan turnuva daha sonra çiftler (scotch doubles) ve tekler maçlarıyla sonunda bir takımın 11 maçı kazanmasına kadar sürer. Turnuva organizasyon amacına ulaşmış olsa gerek ki ilk 12 yılını ABD takımları domine ederken son 12 yılı ise Avrupa Takımı sürklase etmiştir. Son 8 yılı üst üste olmak kaydıyla son 10 turnuvanın dokuzunu Avrupa Takımı kazanmıştır.

 

3-Bant :

Artık dünyada diğer kuzenlerinden popülarite olarak uzakta kalsa da başta ülkemiz olmak üzere bazı bölgelerde (Batı Avrupa, Uzak Doğu vs) hala çok popüler olan 3-Bant’ın çok sayıda turnuvası düzenlense de en öne çıkan üç turnuva CEB Avrupa 3-bant Şampiyonası (CEB European Three-cushion Championship), 3-Bant Dünya Kupası (Three-Cushion World Cup) ve UMB Dünya 3-Bant Şampiyonası’dır (UMB World Three-cushion Championship)

 

CEB Avrupa 3-bant Şampiyonası (CEB European Three-cushion Championship) – Confédération Européene de Billard tarafından 1947’den beri düzenlenen turnuva çok yüksek prestijlidir. Tüm zamanların en büyük 3-bant oyuncusu olan Raymond Ceulemans’ın tam 23 kez kazanarak akıllara durgunluk veren bir performans sergilediği turnuvayı en çok kazanan ülke ise 37 sefer ile Belçika’dır. Bu turnuvayı  1999’da Semih Saygıner ve 2004’de Murat Naci Çoklu da birer kazanmışlardır.

 

3-Bant Dünya Kupası (Three-Cushion World Cup) – 1985’de UMB altında kurulan Billiards World Cup Association eliyle 1986’dan beri düzenlenen turnuva, yılda 3-10 ayaktan oluşan yapısıyla şu an 3-Bant branşının en aktif organizasyonudur. Yaklaşık 10 yıldır her yıl ilk ayağının ülkemizde yapılmasının da bir gelenek haline gelmesi Türkiye’nin de en saygın 3-bant ülkeleri arasında yerini sağlamlaştırdığının bir göstergesi sayılabilir. Semih Saygıner’in 6, Murat Naci Çoklu’nun 2, Tayfun Taşdemir, Adnan Yüksel ve Yilmaz Özcan’ın birer ayak kazanmayı başardıkları bu turnuvada ne yazık ki hala bir yılın genel klasman şampiyonunu çıkarmayı başaramadık. Tam 11 yıl genel klasman şampiyonu olmayı başaran İsveçli Torbjörn Blomdahl kırılması güç bir rekoru elinde bulundururken onu beşer şampiyonlukla takip eden isimler İspanyol Dannie Sanchez ve Hollandalı Dick Jaspers. Kariyerinin sonlarına denk gelse de bu turnuvayı da boş geçmeyen Raymond Ceulemans 59,60 ve 63 yaşlarındayken 3 kez kazanmayı başarmıştır.

 

UMB Dünya 3-Bant Şampiyonası (UMB World Three-cushion Championship) – Galibinin o yılki dünya şampiyonu kabul edildiği Union Mondiale de Billards tarafından 1953’den beri düzenlenen UMB Dünya Şampiyonası aslında 1928’den beri UIFAB (Union Internationale des Federations d’Amateurs de Billard) tarafından düzenlenen turnuvanın devamıdır ve çok yakında 90 yaşını idrak etmeye hazırlanmaktadır. Raymond Ceulemans’ın 21 kez kazanmayı başardığı bu turnuvada 2003 yılında da Semih Saygıner kupayı kaldıran isim olmuştur.

Birer paragraf bilgi bu turnuvaların derinliğini anlatmaya yeterli olmasa da yazıyı da fazla uzatmamak adına şimdilik bu kadarla yetinelim. İleride bu turnuvalar oynandıkça daha detaylı bilgileri de paylaşmaya çalışacağım.

Turnuvalardan hareketle çok yakında her bilardo disiplinin en büyük oyuncularına da biraz daha yakından bakmaya başlayacağız.

Yazarın diğer yazıları için tıklayın

mail: tayfun.gerdan@abcspor.com

twitter: @tgerdan

YORUMLAR