AMERİKALILAR YANILIYOR MU?

28/10/2018          

Amerikalılar Yanılıyor mu?

Spor zevkinize değer, yenilik ve farklılık katmak üzere, ülkemizde fazlaca tanınmayan ancak ABD’de Amerikan futbolu ile birlikte çok yüksek popülariteye sahip bir spor olan beyzbolu sizlere bu satırlardan tanıtmaya gayret edeceğim.

Kurallarını bilmeden, detaylarına vakıf olmadan bu spordan keyif almak zordur. Beyzbolu sıkıcı, uzun ve durağan bulan kesimin sorunu tam da budur aslında. Ancak, belli bir birikime sahip olduktan sonra yetenek ile aklın, zekanın, hızın, gücün, istatistiğin ve stratejik düşünmenin birleştiği bu sporu izlemek paha biçilmez, doyumsuz bir tutkudur.

Beyzbol terimlerinin dilimize çevrilmesindeki kargaşayı arttırmak istemediğimden, bu terimlerin orijinal karşılıklarını da ilk kullanımlarda parantez içerisinde kullanacağım.

Topu kapanın hücuma geçtiği diğer takım sporlarından farklı olarak, beyzbol oyununda sırayla defans, sırayla hücum yapılır.  9 devre (inning) üzerinden oynanan maçlarda daha fazla sayı alan takım doğal olarak maçı kazanırken, beraberlik halinde beraberlik bozuluncaya dek ilave devreler oynanır. Normal şartlarda maçlar yağmur kaynaklı gecikmeler yaşanmaz ise 3 ila 3,5 saat sürerler. Ancak, 2018 final serisinin dördüncü maçının 18 inning sonunda 7 saati aşkın bir sürede sonuçlandığını bu noktada not düşmeliyim. Maçların bu denli uzun sürmesi ABD’de 7. İnningin ortasında 7.inning gerinmesi denilen ve seyircilerin ayağa kalkıp gerinerek hatta bir miktar gezinerek eğlendikleri bir geleneğin doğmasına sebep olmuştur. Aynı zamanda dünyanın en büyük tüketim toplumunun maç süresince bol kalorili yiyecek, içecek tüketmesine de vesile olan uzun oyun süresi son yıllarda özellikle genç nesilden eleştiri almakta ancak MLB’nin gelenekçi yetkilileri bu eleştirileri pek de ciddiye almamaktadırlar.

Maç trafiği o kadar fazladır ki, her sene Nisan-Eylül ayları arasında oynanan normal sezonda her takım 162 maç yapar.  Dolayısı ile takımınızın ayın birkaç günü dışında her gün maç yapıyor olması, -maç uzunluğu da hesaba katıldığında- seyir zenginliği yaratır.

Amerikan Ligi (American Leauge) ve Ulusal Lig (National Leauge) olmak üzere iki lig, her ligde üç grup ve her grupta beşer takım olmak üzere MLB’de (Major Leauge Baseball) 30 takım mücadele eder.  Her takım kendi grubunun takımları ile en fazla, kendi liginin diğer gruplarının takımlarıyla nispeten daha az, diğer lig takımları ile daha da az olmak üzere 162 maçı oynadıktan sonra her iki ligde ayrı ayrı olmak üzere, gruplarını lider bitiren 3 takım ve bu takımlardan sonra gelen en yüksek kazanma oranlı iki takımının oynadığı wild card maçının kazananı beş ve yedi maçlık serilerden oluşan play off oynayarak iki ayrı lig şampiyonunu belirlerler.  Sonrasında iki lig şampiyonunun yine yedi maçlık serisi sonunda ABD şampiyonu ortaya çıkmasına çıkar ama Amerikalılar, bu sporun oynandığı Küba, Porto Riko, Dominik Cumhuriyeti, Japonya, Çin gibi ülkeleri hiçe sayarak kendi şampiyonlarını belirleyen seriye neden Dünya Şampiyonluğu Serileri (World Series) derler, anlamak zordur.

En fazla World Series kazanan takımlar sırasıyla New York Yankees (27 kez), St Louis Cardinals (11 kez) ve Boston Red Sox (8 kez) olup, tüm Amerikan spor takımları arasındaki en büyük rekabet olarak gösterilen Yankees – Red Sox rekabeti öylesine büyüktür ki, aynı ligi ve aynı grubu paylaşan bu iki takımın sene içerisinde oynadıkları 17-18 sezon maçının televizyon ratinglerine, Super Bowl ve NBA finalleri haricinde hiçbir maçın ratingi erişemez.  Normal şartlarda her beyzbolsever kendi takımı Dünya Şampiyonluğu Serilerine kalamadıysa da kendi liginin temsilcisini desteklerken, Amerikan Ligi temsilcisi bu iki takımdan birisiyse bu diğer ezeli rakip takım taraftarlarının Ulusal Lig temsilcisini desteklemesi için yeterli sebeptir.

Ev sahibi takım oyuncuları, beyaz forma üzerine takım isimlerinin yazılı olduğu formaları ile mücadele ederken, deplasman takımı oyuncuları üzerlerine takımlarının şehrinin isminin yazılı olduğu gri formalar giyerler. Çivili özel ayakkabılar, eldivenler, güneş gözlükleri, beyzbol şapkaları, yakalayıcının maskesi gibi aksesuarları dışında oyunun en temel iki objesi ülkemizde farklı amaçlarla kullanılan beyzbol sopası ve beyzbol topudur.  Beyzbol sopası metalden de ağaçtan da yapılmış olabilir.  Ancak boyu 1mt.10 cm.’i, en kalın yerinin çapı ise 11 cm. uzunluğunu geçemez.  Beyzbol topu ise içinde sıkıştırılmış mısır koçanı, üzerinde elyaf, ve daha önceleri at şimdilerde ise inek derisinden oluşan bir yapıya sahiptir.

Beyzbolda amaç 9 inning sonucunda başlangıç kalesinden önce birinci, sonra ikinci ve üçüncü kalelere erişip nihayetinde başlangıç kalesine dönüş yapılınca alınan sayılardan rakibe göre daha fazlasını kazanmaktır.  Birbirlerinden 27 mt. uzaklıkta bulunan ve eşkenar dörtgen köşeleri şeklinde yerleştirilmiş bu kalelere nasıl gidildiğini, nasıl oyun dışı kalındığını açıklamadan önce, elindeki beyzbol sopasıyla vuruş yapmak için bekleyen vurucu hücum oyuncusuna karşı savunma yapan takımın 9 defans pozisyonunu sizlere tanıtmak isterim.

Defans yapan takımlar sahada 9 kişiyle dizilirler.  Şema üzerindeki numaralarıyla defans yapan oyuncu tanımlarını aşağıda bulabilirsiniz:

1 – Fırlatıcı (Pitcher) Kullandığı elin ters dizini bel seviyesine kaldırma ritüeliyle topu vurucuya (batter) vurdurmayacak şekilde yakalayıcıya eliyle atan defans oyuncusudur ve oyunun en göz önünde tutulan oyuncularındandır.

2 – Yakalayıcı (Catcher) Hücum oyuncusu vurucunun arkasında çömelerek oturan ve fırlatıcının fırlattığı her atışı (pitch) elindeki deri beyzbol eldiveniyle yakalayıp tekrar fırlatıcıya ileten ve koruyucu maskeyle oynayan defans oyuncusu.

3 – Birinci Kale (First Base) Birinci Kaleyi koruyan, ve hücum oyuncusu vurucunun topa vurması halinde koşacağı ilk kale olan birinci kaleye takım arkadaşlarının göndereceği topu vurucu henüz birinci kaleye ulaşmadan ve ayağı kaleye basarken tutarak vurucuyu oyun dışı (out) yapmaya çalışan defans oyuncusu

4 – İkinci Kale (Second Base) İkinci Kaleyi koruyan, ve hücum oyuncusu vurucunun topa vurması halinde birinci kaledeki koşucunun koşacağı ilk kale olan ikinci kaleye takım arkadaşlarının göndereceği topu koşucu henüz ikinci kaleye ulaşmadan ve ayağı kaleye basarken tutarak vurucuyu oyun dışı (out) yapmaya çalışan defans oyuncusu

5 – Üçüncü Kale (Third Base) Üçüncü kaleyi koruyan, ve hücum oyuncusu vurucunun topa vurması halinde ikinci kaledeki koşucunun koşacağı ilk kale olan üçüncü kaleye takım arkadaşlarının göndereceği topu koşucu henüz ikinci kaleye ulaşmadan ve ayağı kaleye basarken tutarak vurucuyu oyun dışı (out) yapmaya çalışan defans oyuncusu

6 – Yakın Kesici (Short Stop) İç sahanın(infield) dört savunmacısından biri olan yakın kesici duruş pozisyonunu vurucunun solak veya sağlak olmasına bağlı olarak belirler.  Temel görevi ikinci ve üçüncü kalelerin arasına yapılan vuruşlarda topun dış sahaya (outfield) geçmesine izin vermeden yakalamak ve koşucuların o anki durumuna göre topu en müsait kaleye göndermektir.

7 – Sol Açık (Left Field) Dış sahanın solda kalan üçte birlik bölümünü kapsayarak ve orta açık ile yardımlaşarak rakip vurucunun güçlü vuruşlarını mümkünse havada yakalamak, havada yakalayamasa bile en yakın zamanda kontrol ederek koşucuları mümkün olan en yakın kalede yakalamak üzere kalelere göndermektir.

8 – Orta Açık (Center Field) Dış sahanın ortada kalan üçte birlik bölümünü kapsayarak ve sol açık, sağ açık oyuncular ile yardımlaşarak rakip vurucunun güçlü vuruşlarını mümkünse havada yakalamak, havada yakalayamasa bile en yakın zamanda kontrol ederek koşucuları mümkün olan en yakın kalede yakalamak üzere kalelere göndermektir.

9 – Sağ Açık (Right Field) Dış sahanın sağda kalan üçte birlik bölümünü kapsayarak ve orta açık ile yardımlaşarak rakip vurucunun güçlü vuruşlarını mümkünse havada yakalamak, havada yakalayamasa bile en yakın zamanda kontrol ederek koşucuları mümkün olan en yakın kalede yakalamak üzere kalelere göndermektir.

Önümüzdeki yazılarımda halen 3-1 Red Sox üstünlüğü ile devam eden Red Sox-Dodgers world series maçlarını yorumlarken akıl oyunu beyzbolun kurallarını açıklamaya devam edeceğim.

mail: cenk.ugurses@abcspor.com

twitter: @cugurses

YORUMLAR